Οι άνθρωποι- στραγγιστήρια: Ποιοι είναι και πώς επηρεάζουν τη ζωή και την υγεία μας

Οι άνθρωποι-στραγγιστήρια δεν είναι πάντα περαστικοί από τη ζωή μας. (AP Photo/Brennan Linsley)

Οι σχέσεις είναι περίπλοκες. Και συχνά οι άνθρωποι που μας κουράζουν είναι οι ίδιοι που μας στηρίζουν, μας φροντίζουν ή βρίσκονται δίπλα μας όταν τους χρειαζόμαστε.

Όλοι έχουμε έναν τέτοιο άνθρωπο στη ζωή μας. Τον συγγενή που έχει άποψη για τα πάντα. Τον φίλο που τηλεφωνεί μόνο όταν θέλει κάτι. Τον συνάδελφο που μετατρέπει κάθε συζήτηση σε γκρίνια. Τη μαμά που θέλει να βοηθήσει αλλά καταλήγει να παρεμβαίνει.

Πολλοί από εμάς θα αναγνωρίζαμε εύκολα αυτά τα «στραγγιστήρια». Είναι οι άνθρωποι που μετά από μία συνάντηση ή ένα τηλεφώνημα μάς αφήνουν εξαντλημένους, εκνευρισμένους και «άδειους». Το παράδοξο είναι ότι συνήθως δεν πρόκειται για ανθρώπους που μπορούμε να διαγράψουμε από τη ζωή μας. Οι επιπτώσεις αυτών των σχέσεων δεν σταματούν στην ψυχολογία μας. Μπορεί να επηρεάζουν και τη σωματική μας υγεία.

Σχετικό θέμα: Πικρία: Το συναίσθημα που μας δηλητηριάζει

...

Οι σχέσεις που μας βαραίνουν

Για πολλά χρόνια το ενδιαφέρον στρεφόταν κυρίως στα οφέλη των σχέσεων. Ωστόσο, όσο οι σχέσεις μάς οφελούν άλλο τόσο μάς βλάπτουν. Σε μελέτη που δημοσιεύθηκε φέτος στο επιστημονικό περιοδικό Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS), αναλύθηκαν στοιχεία από χιλιάδες ανθρώπους σχετικά με τα πρόσωπα που τους δημιουργούν συχνά προβλήματα ή κάνουν τη ζωή τους δύσκολη. Περίπου ένας στους τρεις συμμετέχοντες ανέφερε ότι είχε τουλάχιστον έναν τέτοιο άνθρωπο στη ζωή του.

Οι άνθρωποι-στραγγιστήρια δεν είναι συνήθως άγνωστοι ή περαστικοί από τη ζωή μας. Συχνά πρόκειται για συγγενείς, συναδέλφους ή άλλους ανθρώπους με τους οποίους μοιραζόμαστε την καθημερινότητά μας. Οι οικογενειακές σχέσεις φαίνεται να είναι από τις συχνότερες πηγές έντασης. Ίσως επειδή είναι πολύ συναισθηματικές, διαρκούν πολλά χρόνια και συχνά νιώθουμε ότι έχουμε υποχρέωση να τις διατηρούμε ακόμη και όταν μας δυσκολεύουν.

Σε αρκετές περιπτώσεις, οι άνθρωποι περιγράφουν τους γονείς τους ως δύσκολες σχέσεις. Μπορεί να μην προσφέρουν στήριξη όταν τη χρειαζόμαστε. Μπορεί να είναι υπερβολικά επικριτικοί, να παρεμβαίνουν συνεχώς ή να δυσκολεύονται να σεβαστούν τα όρια των άλλων. Κι όμως, δεν είναι εύκολο να απομακρυνθούμε από αυτούς τους ανθρώπους. Συχνά πρόκειται για πρόσωπα τα οποία παρά τις δυσκολίες, εξακολουθούν να παίζουν σημαντικό ρόλο στη ζωή μας.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι άνθρωποι-στραγγιστήρια μπορεί ακόμη και να υπονομεύουν τις προσπάθειές μας. Να μας πιέζουν να πιούμε αλκοόλ ενώ προσπαθούμε να το κόψουμε ή να μας παρακινούν να φάμε γλυκά ενώ προσπαθούμε να περιορίσουμε τη ζάχαρη.

Όταν η ένταση επηρεάζει και το σώμα

Οι επιπτώσεις αυτών των σχέσεων δεν περιορίζονται στην ενόχληση ή στη στενοχώρια. Η παρουσία τους στη ζωή μας συνδέεται με αυξημένα επίπεδα άγχους και κατάθλιψης, αλλά και με χειρότερη ψυχική και σωματική υγεία.

Μάλιστα, η μελέτη έδειξε ότι κάθε επιπλέον άνθρωπος-στραγγιστήρι στη ζωή ενός ατόμου συνδεόταν με ταχύτερη βιολογική γήρανση, περίπου κατά εννέα μήνες.

Μία πιθανή εξήγηση είναι ότι η διαρκής ένταση που προκαλούν αυτές οι σχέσεις οδηγεί τον οργανισμό στην παραγωγή ορμονών του στρες. Με την πάροδο του χρόνου, οι ορμόνες αυτές ενισχύουν τις φλεγμονές, επηρεάζουν τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος και φθείρουν συνολικά τον οργανισμό.

Ίσως αυτό συμβαίνει επειδή δίνουμε μεγαλύτερη βαρύτητα στις δυσάρεστες εμπειρίες απ’ ό,τι στις ευχάριστες. Μια αρνητική αλληλεπίδραση μπορεί να μας επηρεάσει περισσότερο από πολλές θετικές.

Σχετικό θέμα: Γιατί δεν μπορούμε να ξεχάσουμε την αρνητική κριτική

Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι η λύση είναι να απομακρύνουμε από τη ζωή μας κάθε άνθρωπο που μάς εκνευρίζει ή μάς δυσκολεύει.

Οι τριβές ως μέρος της συνύπαρξης

Οι σχέσεις είναι περίπλοκες. Και συχνά οι άνθρωποι που μας κουράζουν είναι οι ίδιοι που μας στηρίζουν, μας φροντίζουν ή βρίσκονται δίπλα μας όταν τους χρειαζόμαστε.

Εάν κάποιος βρίσκεται στη ζωή μας για αρκετό καιρό, είναι σχεδόν βέβαιο ότι κάποια στιγμή θα μας εκνευρίσει. Και το ίδιο πιθανό είναι να τον εκνευρίσουμε κι εμείς.

Οι γυναίκες φαίνεται να βρίσκονται συχνότερα και στις δύο πλευρές αυτών των σχέσεων. Είναι πιθανότερο να έχουν στη ζωή τους ανθρώπους-στραγγιστήρια, αλλά και να θεωρούνται οι ίδιες τέτοιοι άνθρωποι από τους άλλους. Ένας πιθανός λόγος είναι ότι συχνά αναλαμβάνουν τον ρόλο του ανθρώπου που κρατά ενωμένη την οικογένεια. Είναι εκείνες που φροντίζουν τους συγγενείς, οργανώνουν οικογενειακές υποχρεώσεις, θυμούνται γιορτές και γενέθλια και σπεύδουν να βοηθήσουν όταν υπάρχει ανάγκη. Μαζί με αυτή τη φροντίδα, όμως, μπορεί να έρχονται και συμβουλές που δεν ζητήθηκαν, σχόλια για την ανατροφή των παιδιών ή παρατηρήσεις για την καθημερινότητα. Με άλλα λόγια, μερικές φορές ενοχλούν περισσότερο επειδή συμμετέχουν περισσότερο.

Υπάρχει μια φράση που περιγράφει εύστοχα αυτή την πραγματικότητα: η τριβή είναι το τίμημα που πληρώνουμε για να ανήκουμε σε μια κοινότητα

Οι συγκάτοικοι που αφήνουν τα πιάτα στον νεροχύτη ή τα ξαδέλφια με απόψεις που απέχουν πολύ από τις δικές μας, μπορεί πράγματι να μας εκνευρίζουν. Είναι όμως και οι ίδιοι άνθρωποι που ίσως μας φέρουν ένα πιάτο φαγητό όταν αρρωστήσουμε ή που θα κρατήσουν το παιδί μας σε μια δύσκολη στιγμή.

Όταν λοιπόν σκεφτόμαστε πόσο μας κουράζει ή μας δυσκολεύει κάποιος, ίσως αξίζει να αναλογιστούμε και όσα προσφέρει στη ζωή μας.

Ίσως, τελικά, το να μην υπάρχει κανένας άνθρωπος-στραγγιστήρι στη ζωή μας να μην είναι το μέτρο μιας πλήρους ζωής.

Γιατί για κάποιους η μοναξιά μπορεί να είναι πιο βαριά από τις τριβές της συνύπαρξης.

https://www.ertnews.gr/eidiseis/mono-sto-ertgr/oi-anthropoi-straggistiria-poioi-einai-kai-pos-epireazoun-ti-zoi-kai-tin-ygeia-mas/

Διαβάστε περισσότερα... Διαβάστε περισσότερα...

Τι σχέση έχουν οι φλεγμονές με την κατάθλιψη

Όλο και περισσότεροι ψυχίατροι συνδέουν αυτές τις δύο φαινομενικά άσχετες μεταξύ τους παθήσεις. Η λύση, όμως, του προβλήματος παραμένει ένα ανοιχτό ερώτημα

H ιστορία της ψυχιατρικής είναι γεμάτη με φάρμακα που αναπτύχθηκαν για εντελώς διαφορετικούς σκοπούς. Πάρτε για παράδειγμα τα πρώτα αντικαταθλιπτικά: σχεδιάστηκαν αρχικά για τη φυματίωση, ενώ η κεταμίνη, μία από τις νεότερες θεραπευτικές προσεγγίσεις, χρησιμοποιήθηκε στην αρχή ως αναισθητικό. Σήμερα, οι επιστήμονες εξετάζουν αν μια άλλη κατηγορία σκευασμάτων, τα αντιφλεγμονώδη, θα μπορούσαν να βοηθήσουν ορισμένους ασθενείς. Μια μικρή μελέτη που δημοσιεύθηκε πρόσφατα και εστίαζε σε ένα φάρμακο για τη ρευματοειδή αρθρίτιδα, έρχεται να προστεθεί σε έρευνες δεκαετιών που εξετάζουν τη σύνδεση μεταξύ φλεγμονής και κατάθλιψης.

Περίπου το 25% των ανθρώπων που πάσχουν από κατάθλιψη εμφανίζουν υψηλά επίπεδα φλεγμονωδών πρωτεϊνών στο αίμα τους. Μάλιστα, η φλεγμονή φαίνεται πως αναπτύσσεται πριν από την εκδήλωση της κατάθλιψης. Σε παλαιότερες μελέτες, όταν χορηγήθηκε σε εθελοντές μια ουσία που διεγείρει τη φλεγμονή, οι συμμετέχοντες εμφάνισαν συμπτώματα κατάθλιψης και άγχους λίγο μετά τη λήψη της. 

...

Οι ασθενείς με υψηλούς δείκτες φλεγμονής είναι λιγότερο πιθανό να ωφεληθούν από τα παραδοσιακά αντικαταθλιπτικά. «Δεν θεωρώ ότι αυτό αφορά κάθε περίπτωση κατάθλιψης», σημειώνει ο δρ Ντέιβιντ Γκόλντσμιθ, αναπληρωτής καθηγητής Ψυχιατρικής στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Emory. Ωστόσο, η φλεγμονή «μπορεί να εξηγήσει γιατί πολλοί άνθρωποι δεν ανταποκρίνονται στις θεραπείες πρώτης γραμμής, όπως είναι οι εκλεκτικοί αναστολείς επαναπρόσληψης σεροτονίνης (SSRIs)». Η φλεγμονή ενδέχεται επίσης να εξηγεί τη σύνδεση της κατάθλιψης με συγκεκριμένα σωματικά προβλήματα, όπως τα μεταβολικά ή τα αυτοάνοσα νοσήματα, σύμφωνα με τον δρα Τζον Μάθιους, ψυχίατρο στο Benson-Henry Institute του Mass General Brigham. Το ίδιο φαίνεται να ισχύει για το παιδικό τραύμα ή το χρόνιο στρες, λέει ο ίδιος. Παρότι υπάρχουν προφανώς πολλοί παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο κατάθλιψης σε αυτές τις περιπτώσεις, ένας από αυτούς ενδέχεται να είναι η ενίσχυση της φλεγμονής.

Περίπου το 25% των ανθρώπων που πάσχουν από κατάθλιψη εμφανίζουν υψηλά επίπεδα φλεγμονωδών πρωτεϊνών στο αίμα τους.

Οι ειδικοί εκτιμούν ότι ο σύνδεσμος αυτός οφείλεται στον τρόπο με τον οποίο οι φλεγμονώδεις πρωτεΐνες επηρεάζουν τον εγκέφαλο. Οι συγκεκριμένες πρωτεΐνες μπορούν να μειώσουν τα επίπεδα νευροδιαβιβαστών, όπως η σεροτονίνη και η ντοπαμίνη, που είναι καθοριστικοί για τη διάθεση. Παράλληλα, μπορούν να διαταράξουν τη δραστηριότητα σε περιοχές του εγκεφάλου που επηρεάζονται από την κατάθλιψη, συμπεριλαμβανομένων εκείνων οι οποίες σχετίζονται με την επιβράβευση και το κίνητρο. Οι ασθενείς που εμφανίζουν υψηλά επίπεδα φλεγμονής τείνουν να παρουσιάζουν μια συγκεκριμένη ομάδα συμπτωμάτων, τα οποία ονομάζονται «σωματικά». Σε αυτά περιλαμβάνονται η έντονη κόπωση, η απώλεια όρεξης, οι διαταραχές στον ύπνο, καθώς και η μειωμένη διάθεση για αναζήτηση ευχάριστων εμπειριών (ανηδονία). 

Νέες μελέτες, νέα δεδομένα

«Υπάρχουν ορισμένα χαρακτηριστικά που διαφοροποιούν αυτή την ομάδα από τη γενική κατάθλιψη», αναφέρει ο δρ Γκόλαμ Χαντάκερ, καθηγητής Ψυχιατρικής στο Bristol Medical School της Αγγλίας, ο οποίος έχει αρχίσει να αποκαλεί αυτή την υποκατηγορία «φλεγμονώδη κατάθλιψη» (inflamed depression). Σε μία από τις πρώτες δοκιμές αντιφλεγμονώδους φαρμάκου για την κατάθλιψη, χορηγήθηκε σε ασθενείς είτε ένα σκεύασμα για τη νόσο του Crohn είτε ένα εικονικό φάρμακο (placebo). Στο σύνολο των 60 ασθενών, το φάρμακο δεν απέδωσε καλύτερα από το placebo. Όταν όμως η ανάλυση περιορίστηκε μόνο στους ασθενείς με τα υψηλότερα επίπεδα φλεγμονής, διαπιστώθηκε σημαντική βελτίωση των συμπτωμάτων. Ανάλογα συμπεράσματα είχαν και άλλες μικρές μελέτες, δείχνοντας οφέλη κυρίως σε ασθενείς με σαφή σημάδια φλεγμονής ή ιστορικό τραύματος.

Στην πρόσφατη μελέτη με το φάρμακο της ρευματοειδούς αρθρίτιδας συμμετείχαν 30 άτομα με κατάθλιψη και υψηλούς δείκτες φλεγμονής. Όσοι έλαβαν το φάρμακο εμφάνισαν μικρή μείωση στα σκορ της κατάθλιψης, κυρίως στα ερωτήματα που αφορούσαν τα σωματικά συμπτώματα. Ωστόσο, η βελτίωση δεν κρίθηκε στατιστικά σημαντική σε σύγκριση με την ομάδα του εικονικού φαρμάκου.

Ο δρ Χαντάκερ, ο οποίος ηγήθηκε της δοκιμής, εξήγησε ότι η μελέτη είχε τον χαρακτήρα «απόδειξης της κεντρικής ιδέας» (proof of concept) και το δείγμα ήταν πολύ μικρό για να δώσει ακλόνητα αποτελέσματα. Στόχος ήταν να εντοπιστεί ποια συμπτώματα ανταποκρίνονται στη θεραπεία, ώστε να σχεδιαστεί μια μελλοντική, μεγαλύτερη κλινική δοκιμή.

Η πραγματική πρόκληση

Ορισμένοι επιστήμονες, πάντως, δηλώνουν προβληματισμένοι από τα αντικρουόμενα ευρήματα. «Τα δεδομένα είναι μεικτά και δεν γνωρίζουμε ακριβώς το γιατί», αναφέρει ο δρ Μάικλ Ίρβιν, καθηγητής Ψυχιατρικής στο UCLA. «Οι κλινικές δοκιμές θα έπρεπε να λειτουργούν, διότι τα πειραματικά δεδομένα που δείχνουν ότι η φλεγμονή οδηγεί σε αυτή τη μορφή κατάθλιψης είναι άκρως πειστικά». Από την πλευρά του ο δρ Γκόλντσμιθ συμφωνεί ότι η ύπαρξη ενός φλεγμονώδους υποτύπου κατάθλιψης είναι πλέον αποδεδειγμένη. Συμπληρώνει, ωστόσο: «Το ποιο θα είναι τελικά το κατάλληλο φάρμακο για τη στόχευση της φλεγμονής παραμένει ένα ανοιχτό ερώτημα». 

Οι ειδικοί ξεκαθαρίζουν ότι είναι νωρίς για να συνταγογραφούνται αντιφλεγμονώδη φάρμακα για την κατάθλιψη. Παρ’ όλα αυτά, ορισμένοι ψυχίατροι, συμπεριλαμβανομένου του δρα Χαντάκερ, έχουν αρχίσει να ελέγχουν τα επίπεδα φλεγμονής στο αίμα των ασθενών τους και να συνιστούν αλλαγές στον τρόπο ζωής, όπως η άσκηση και η διατροφή, για τη μείωσή τους.

Ίσως χρειαστεί χρόνος μέχρι η θεωρία αυτή να ενταχθεί πλήρως στην ιατρική καθημερινότητα. Η δρ Μόιρα Ριν, επικεφαλής του Τμήματος Ψυχιατρικής στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Duke, χαρακτηρίζει την ιδέα συναρπαστική. Παρότι η δική της κλινική, που αντιμετωπίζει περιστατικά ανθεκτικής κατάθλιψης, δεν λαμβάνει υπόψη τη φλεγμονή κατά τη φροντίδα των ασθενών, είναι κάτι που πλέον εξετάζουν. «Η πρόκληση», καταλήγει η ίδια, «είναι ότι, με βάση τα τρέχοντα δεδομένα, δεν είναι ακόμα απολύτως σαφές το πώς πρέπει να παρέμβουμε θεραπευτικά».

Διαβάστε περισσότερα... Διαβάστε περισσότερα...

Αυτά είναι 4+1 πράγματα για τα οποία οι άνθρωποι μετανιώνουν περισσότερο στο τέλος της ζωής τους

«Η υγεία φέρνει μια ελευθερία που πολύ λίγοι συνειδητοποιούν, μέχρι να μην την έχουν πια»

Η νοσηλεύτρια προσωπικής φροντίδας Bronnie Ware, αποκάλυψε τους προβληματισμούς των ετοιμοθάνατων ασθενών της κατά τις τελευταίες τρεις έως 12 εβδομάδες της ζωής τους.

Η Αυστραλή επαγγελματίας υγείας συγκινήθηκε τόσο πολύ από αυτά που άκουσε που άρχισε να καταγράφει τις διεισδυτικές σκέψεις τους στο ιστολόγιό της, Inspiration and Chai.

Αυτές οι αναρτήσεις με τη σειρά τους άγγιξαν πολλούς ανθρώπους σε όλο τον κόσμο που αναζητούσαν νόημα στη δική τους ζωή, και η Bronnie συνέχισε να δημοσιεύει τα best seller απομνημονεύματά της «TheTop Five Regrets of the Dying – A Life Transformed bythe Dearly Departing». Το μόνο σίγουρο είναι πως τα όσα γράφει θα έχουν απήχηση σε πολλούς αναγνώστες.

...

1. «Μακάρι να είχα το θάρρος να ζήσω μια ζωή αληθινή για τον εαυτό μου, όχι τη ζωή που περίμεναν οι άλλοι από μένα»

Σύμφωνα με την Bronnie, αυτό ήταν «το πιο κοινό παράπονο όλων» και την έκανε να συνειδητοποιήσει ότι «η υγεία φέρνει μια ελευθερία που πολύ λίγοι συνειδητοποιούν, μέχρι να μην την έχουν πια». Έχοντας αυτό κατά νου, η Bronnie προέτρεψε τους ανθρώπους να προσπαθήσουν να ακολουθήσουν τουλάχιστον κάποια από τα προσωπικά τους όνειρα, πριν να είναι πολύ αργά.

2. «Μακάρι να μην είχα δουλέψει τόσο σκληρά»

Η Bronnie αποκάλυψε ότι άκουσε αυτό το συγκεκριμένο παράπονο από κάθε άνδρα ασθενή που φρόντιζε, δεδομένου ότι πολλοί ήταν από τις μεγαλύτερες γενιές, ενώ πολλές γυναίκες εξέφρασαν επίσης παρόμοια συναισθήματα. Η συγκεκριμένη αποκάλυψη έκανε την Bronnie να συνειδητοποιήσει τη σημασία του να «κάνεις συνειδητές επιλογές» και να «δημιουργείς περισσότερο χώρο στη ζωή σου», επιτρέποντας μεγαλύτερη συνολική ευτυχία.

3. «Μακάρι να είχα το θάρρος να εκφράσω τα συναισθήματά μου»

Η Bronnie παρατήρησε ότι, καταπιέζοντας τα αληθινά τους συναισθήματα για να «διατηρήσουν την ειρήνη με τους άλλους», πολλοί άνθρωποι κατέληγαν να συμβιβάζονται με «μια μέτρια ζωή» και δεν γίνονταν ποτέ αυτοί που ήταν πραγματικά ικανοί να γίνουν. Η προκύπτουσα απογοήτευση είχε ακόμη και σωματικές επιπτώσεις, οδηγώντας τους στην ανάπτυξη ασθενειών που συνδέονταν με τη βαθιά ριζωμένη στενοχώρια που ένιωθαν.

4. «Μακάρι να είχα μείνει σε επαφή με τους φίλους μου»

Πολύ συχνά στην ενήλικη ζωή, θα διαπιστώσουμε ότι απομακρυνόμαστε από τους στενούς μας φίλους, λόγω του έντονου ρυθμού της ζωής μας. Δυστυχώς, η Bronnieπαρατήρησε ότι πολλοί από τους ασθενείς της συνειδητοποιούσαν τη σημασία των παλιών φίλων τους μόνο τις τελευταίες εβδομάδες, οπότε δεν ήταν πάντα εφικτό να έρθουν σε επαφή. Αναλογίστηκε: «Όλα καταλήγουν στην αγάπη και τις σχέσεις στο τέλος. Αυτό είναι το μόνο που μένει στις τελευταίες εβδομάδες, η αγάπη και οι σχέσεις».

5. «Μακάρι να είχα αφήσει τον εαυτό μου να είναι πιο ευτυχισμένος»

Η Bronnie εξεπλάγη από το πόσο συνηθισμένο ήταν οι άνθρωποι να μην συνειδητοποιούν ότι η ευτυχία ήταν μια επιλογή μέχρι το τέλος, έχοντας παραμείνει «κολλημένοι σε παλιά μοτίβα και συνήθειες» σε όλη τους τη ζωή. Και προσέθεσε: «Όταν είσαι στο νεκροκρέβατο, το τι σκέφτονται οι άλλοι για σένα είναι πολύ μακριά από το μυαλό σου. Πόσο υπέροχο είναι να μπορείς να αφεθείς και να χαμογελάσεις ξανά, πολύ πριν πεθάνεις. Η ζωή είναι μια επιλογή. Είναι η δική σας ζωή. Επιλέξτε συνειδητά, επιλέξτε σοφά, επιλέξτε με ειλικρίνεια. Επιλέξτε την ευτυχία».

https://www.pronews.gr/ygeia/ayta-einai-41-pragmata-gia-ta-opoia-oi-anthropoi-metanionoun-perissotero-sto-telos-tis-zois-tous/

Διαβάστε περισσότερα... Διαβάστε περισσότερα...

Υποσυνείδητα μηνύματα: Πώς λειτουργούν και πως μας επηρεάζουν

Το υποσυνείδητο λαμβάνει πληροφορίες για τις οποίες δεν έχουμε επίγνωση και τις αποθηκεύει

Ο ανθρώπινος νους χωρίζεται σε δύο μέρη, στον συνειδητό και στον υποσυνείδητο νου.

Ο συνειδητός νους λειτουργεί όταν είμαστε ξύπνιοι και συνειδητοί.

Το υποσυνείδητο από την άλλη μεριά, είναι πάντα ενεργοποιημένο, ρυθμίζοντας τα πάντα στο σώμα μας, τον χαρακτήρα μας, την ομιλία μας και λαμβάνοντας πληροφορίες, άσχετα με το τι κάνουμε.

...

Σκεφτείτε τον νου σας ως ένα παγόβουνο. Το συνειδητό μέρος είναι η κορυφή του παγόβουνου που βλέπετε στην επιφάνεια της θάλασσας, ας πούμε το 5% του συνολικού μέρους του παγόβουνου, ενώ το υπόλοιπο μέρος που βρίσκεται κάτω από τη θάλασσα είναι το υποσυνείδητο. Σκεφτείτε λοιπόν πόσο ισχυρό είναι.

Ένας άλλος απλός τρόπος περιγραφής είναι να το δείτε ως κασετόφωνο, το οποίο παίζει διαρκώς τις «κασέτες» που εγκαταστήσαμε καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής μας –συναισθήματα, σκέψεις, πρότυπα.

Το υποσυνείδητο λαμβάνει πληροφορίες για τις οποίες δεν έχουμε επίγνωση και τις αποθηκεύει. Εάν λάβει πληροφορίες με τον κατάλληλο τρόπο και σε μεγάλη ένταση και συχνότητα, τότε οι πληροφορίες εγκαθίστανται στον νου και γίνονται ένα σημαντικό μέρος αυτού που είμαστε. 

Αυτός είναι ο λόγος που πολλοί «γκουρού» και λάτρεις της αυτοβοήθειας και της προσωπικής ανάπτυξης, επισημαίνουν και επιθυμούν να έχουν πρόσβαση στη δύναμη του υποσυνείδητου.

Διότι, εάν τοποθετήσουμε σ’ αυτό άλλη «κασέτα», τότε το αποτέλεσμα θα είναι διαφορετικό.

Ο ειρμός των σκέψεων αλλάζει, κάνοντάς μας να λειτουργούμε διαφορετικά, και έτσι, αναπόφευκτα τα αποτελέσματα είναι διαφορετικά.

Όπως γράφει ο Dr. Joseph Murphy στο βιβλίο του, «Η Δύναμη Του Υποσυνείδητου», «άλλαξε τις σκέψεις σου, και θα αλλάξεις το πεπρωμένο σου» 

Τα υποσυνείδητα μηνύματα είναι μηνύματα (φράσεις και εικόνες) τα οποία λειτουργούν κάτω από το επίπεδο της συνειδητής επίγνωσης και παραδίδονται με τρόπο ώστε να γίνονται αντιληπτά απ’ τον υποσυνείδητο νου.

Μπορεί να είναι ακουστικά μηνύματα και φυσικά, οπτικά.

Για παράδειγμα, μπορούμε να πάρουμε τη φράση «έχω αυτοπεποίθηση» και να την ενσωματώσουμε σε ένα μουσικό κομμάτι όπου ο συνειδητός νους δεν θα την ακούει ξεκάθαρα ή σε ένα βίντεο όπου θα εμφανίζεται για κλάσματα του δευτερολέπτου, με αποτέλεσμα ο συνειδητός νους δε θα προλαβαίνει να την επεξεργαστεί λογικά.

Και στις δύο περιπτώσεις, η φράση γίνεται ξεκάθαρα αντιληπτή απ’ τον υποσυνείδητο νου.

Η συνεχής επανάληψη αυτής της φράσης ή άλλων παρόμοιων βοηθάει στην επανακαλωδίωση (δημιουργία νέων νευρικών οδών) μακροχρόνιων μοτίβων σκέψης στον εγκέφαλο και στο να σκεφτεί κάποιος πιο θετικά, να χάσει βάρος, να έχει περισσότερη αυτοπεποίθηση κλπ.

Τα υποσυνείδητα μηνύματα υπάρχουν ως τεχνολογία εδώ και αρκετές δεκαετίες.

Πολλές μελέτες έχουν δείξει πως μπορούν να παράγουν ικανοποιητικά και διαρκή αποτελέσματα, από το σταμάτημα ανεπιθύμητων συνηθειών έως τη βελτίωση της απόδοσης.

Αυτή η τεχνολογία είναι επιτυχημένη, διότι προσφέρει τη δυνατότητα να παρεμβαίνει τον«φύλακα» του υποσυνείδητου, δηλαδή την ανάλυση και επεξεργασία του λογικού, συνειδητού νου.

Έχουν γίνει αρκετές έρευνες και μελέτες που αποδεικνύουν την αποτελεσματικότητα της τεχνολογίας των υποσυνείδητων μηνυμάτων.

Ο Martijn Veltkamp (PhD-student), απέδειξε ότι μπορείς να ωθήσεις τους ανθρώπους να κάνουν κάποια πράγματα τα οποία ήδη είχαν την πρόθεση να τα κάνουν, μέσω οπτικών υποσυνείδητων ερεθισμάτων.

Σύμφωνα με τον καθηγητή Benjamin B. Wolman, συγγραφέα περισσότερων των 40 βιβλίων στην ψυχολογία, η συνειδητή σκέψη μπορεί να επηρεαστεί από ερεθίσματα εκτός της συνειδητής επίγνωσης. Προσθέτει, με αναφορά στον Silverman (1967), πως η μελέτη συνείδησης του Freud «υποθέτει πως η είσοδος υποσυνείδητης πληροφορίας, αυξάνει το επίπεδο ενεργοποίησης των υφιστάμενων ασυνείδητων κινήτρων».

Ο Dr. Norman Dixon, ψυχολόγος στο University College of London, έκανε εκτεταμένη έρευνα στην υποσυνείδητη εκμάθηση.

Στο ακαδημαϊκό του έργο «Προσυνείδητη Επεξεργασία» (Preconscious Processing), παραθέτει 748 αναφορές σε μελέτες σχετικά με τις επιπτώσεις της υποσυνείδητης επικοινωνίας, με πάνω από 80% θετικά αποτελέσματα.

Ο Dr. Erdon Taylor, διευθυντής της «Έρευνας Προοδευτικής Επίγνωσης» (Progressive Awareness Research) και συνάδελφος στο American Psychotherapy Association, πιστεύει ακράδαντα ότι οι υποσυνείδητες πληροφορίες επεξεργάζονται, διατηρούνται και ενεργούν, όταν παρουσιάζονται με τον κατάλληλο τρόπο.

H έρευνα του Dr. Bahador Bahrami, νευροεπιστήμονα στο University College of London, χρησιμοποιώντας σαρωτές εγκεφάλου, έδειξε πως ο εγκέφαλος απορροφάει τα υποσυνείδητα μηνύματα όταν δεν είναι πολύ απασχολημένος.

Αρκετές έρευνες επικεντρώθηκαν στη δυνατότητα χρήσης υποσυνείδητων μηνυμάτων ώστε να παραχθούν συγκεκριμένα αποτελέσματα:

Ακαδημαϊκή απόδοση

Ένα άρθρο στο Περιοδικό Συμβουλευτικής Ψυχολογίας (Journal of Counseling Psychology), αναφέρει μία έρευνα από τον Dr.Kenneth Parker, ψυχολόγο στο Queens College in New York. Ο Dr.Kenneth Parker διεξήγαγε μία έρευνα για να διαπιστώσει εάν τα υποσυνείδητα μηνύματα μπορούν να βελτιώσουν την ακαδημαϊκή απόδοση.

Η προσεκτική στατιστική ανάλυση των αποτελεσμάτων της υποσυνείδητης διέγερσης, έδειξε σημαντική βελτίωση στην ακαδημαϊκή απόδοση των φοιτητών.

Χάσιμο βάρους

Δύο ομάδες υπέρβαρων γυναικών συμμετείχαν σε μία σειρά μαθημάτων για την απώλεια βάρους, όπου η μία ομάδα δέχτηκε ηχητικές υποσυνείδητες υποβολές, ενώ η άλλη ομάδα όχι.

Τα άτομα της ομάδας που είχε εκτεθεί στις υποσυνείδητες υποβολές έχασε περισσότερο βάρος, ενώ η διαφορά βάρους συνέχισε να αυξάνεται κατά τη διάρκεια της παρακολούθησης.

Διακοπή καπνίσματος

Ο ψυχολόγος Dr. Lloyd H. Silverman του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης, μελέτησε πάνω από 40 ομάδες καπνιστών. Οι μισοί από κάθε ομάδα είχαν εκτεθεί σε υποσυνείδητα ηχητικά μηνύματα, και οι άλλοι μισοί όχι.

Μέσα σε έναν μήνα, το 66% των ατόμων που εκτέθηκε σε υποσυνείδητα μηνύματα διέκοψε το κάπνισμα, σε σύγκριση με το 13% των υπολοίπων.

Αυτό οδήγησε τον Silverman στο να συμπεράνει πως τα υποσυνείδητα μηνύματα καθιστούν 4 φορές πιο πιθανό να διακόψει κάποιος το κάπνισμα.

Είναι προφανές το γεγονός ό,τι τα υποσυνείδητα μηνύματα έχουν τη δυνατότητα να μας επηρεάζουν και να γίνονται μέρος των πεποιθήσεών μας.

Αποτελούν ένα χρήσιμο και ισχυρό εργαλείο για να αλλάξει κάποιος τον εαυτό του. Οι εφαρμογές τους μπορεί να είναι άπειρες, από το να εξαλείψουμε τις φοβίες και το άγχος μέχρι την αύξηση της αυτοπεποίθησης, της αυτοεκτίμησης ή άλλων νοητικών ικανοτήτων.

ΠΗΓΗ

Διαβάστε περισσότερα... Διαβάστε περισσότερα...

Αφήστε τα παιδιά να αποτύχουν

Ένα παιδάκι δοκιμάζει τον εαυτό του, παίζοντας με τα κύματα που σπάνε στην ακτή, σε παραλία της Τενερίφης, στα Κανάρια Νησιά. Ισπανία, Μάρτιος 2020.(AP Photo/Joan Mateu)

Τα παιδιά χρειάζονται μικρές αποτυχίες για να χτίσουν ανθεκτικότητα. Οι γονείς, με τη στάση τους απέναντι στο λάθος, καθορίζουν πώς θα το διαχειρίζονται.

Ένας καθηγητής, σε ιδιωτικό λύκειο στη Βοστώνη των ΗΠΑ, διηγήθηκε πως μια μητέρα τον επισκέφθηκε για να συζητήσουν τον βαθμό της κόρης της. Δεν είχε αποτύχει. Είχε πάρει Β. Σε ένα απαιτητικό μάθημα.

Για τη μητέρα, όμως, αυτός ο βαθμός δεν ήταν απλώς μια επίδοση. Ήταν κάτι που έβλεπε ως «λεκέ» σε ένα κατά τα άλλα άψογο απολυτήριο. Ένα πρόβλημα που έπρεπε να λυθεί. Ρώτησε εάν υπάρχει τρόπος να βελτιωθεί, εάν μπορεί να δοθεί μια επιπλέον εργασία, εάν αυτός ο βαθμός θα επηρεάσει το μέλλον της. Ο καθηγητής προσπάθησε να εξηγήσει ότι ένα Β σε ένα δύσκολο μάθημα δεν είναι αποτυχία. Ότι ίσως αυτή η εμπειρία να είναι χρήσιμη. Η αντίδραση της μητέρας έδειξε πολλά. Δεν ανησυχούσε μόνο για τον βαθμό. Ανησυχούσε για το πώς θα αντέξει το παιδί της εκείνο που θεωρούσε αποτυχία.

...

Φαίνεται ότι οι γονείς σε άλλες χώρες δεν είναι τόσο διαφορετικοί όσο νομίζουμε. Αυτό που αλλάζει είναι τα μέσα που έχουν στη διάθεσή τους για να παρεμβαίνουν. Το παράδειγμα, γνώριμο στους περισσότερους, αποτυπώνει ένα παράδοξο της σύγχρονης γονεϊκότητας: προσπαθώντας να προστατεύσουν τα παιδιά από κάθε ίχνος αποτυχίας, τα αφήνουν απροετοίμαστα για την πραγματική ζωή.

Σχετικό θέμα: FAFO γονεϊκότητα: αφήνοντας τα παιδιά να μάθουν με τον σκληρό τρόπο

Εδώ και χρόνια, γονείς και ψυχολόγοι συζητούν πόση υποστήριξη είναι υπερβολική. Όμως σήμερα η πίεση μοιάζει διαφορετική. Σε έναν κόσμο γεμάτο άγχος, η εντατική γονεϊκότητα έχει γίνει ακόμη πιο απαιτητική. Ορισμένοι γονείς καταφεύγουν σε όλο και πιο σύνθετους τρόπους για να ελέγξουν τη ζωή των παιδιών τους. Δίνουν υπερβολική έμφαση στους καλούς βαθμούς. Προσπαθούν να χτίσουν την αυτοεκτίμηση των παιδιών τους αποφεύγοντας κάθε απογοήτευση. Και οργανώνουν προσεκτικά φροντιστήρια και δραστηριότητες για να τους εξασφαλίσουν ένα καλύτερο μέλλον

Και όλα αυτά συμβαίνουν την ώρα που οι έφηβοι κάνουν τα πρώτα τους βήματα προς την ανεξαρτησία.

Να «εμβολιάζουμε» τα παιδιά με μικρές δόσεις αποτυχίας

Πολλοί γονείς, πιθανότατα χωρίς να το συνειδητοποιούν, μαθαίνουν στα παιδιά τους να φοβούνται το λάθος. Όμως η εμπειρία της αποτυχίας και η ικανότητα να ανακάμπτει κανείς από αυτήν είναι βασικές προϋποθέσεις για τη μακροπρόθεσμη επιτυχία και, κυρίως, για την ψυχική υγεία.

Για να το εξηγήσουμε, μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε μια αναλογία από την ανοσολογία και την έννοια της «επίκτητης ανοσίας», δηλαδή την ικανότητα του οργανισμού να αναγνωρίζει και να αντιμετωπίζει απειλές που έχει ήδη συναντήσει. Για χρόνια, η λογική ήταν ότι η αποφυγή κάθε πιθανής απειλής προστατεύει. Ωστόσο, στην πράξη φάνηκε ότι όταν ο οργανισμός δεν εκτίθεται καθόλου, δεν μαθαίνει πώς να αντιδρά. Αντίθετα, η σταδιακή έκθεση σε ελεγχόμενες συνθήκες βοηθά να αναπτυχθεί αυτή η ικανότητα. Κάπως έτσι λειτουργούν και τα εμβόλια. Ο οργανισμός έρχεται σε επαφή με μια ήπια μορφή μιας απειλής και μαθαίνει πώς να την αντιμετωπίζει. Με απλά λόγια, μαθαίνει μέσα από την εμπειρία.

Ίσως, λοιπόν, να χρειάζεται να «εμβολιάζουμε» τα παιδιά με μικρές δόσεις αποτυχίας.

Η αποτυχία φαίνεται να λειτουργεί με παρόμοιο τρόπο. Είναι προς όφελος του παιδιού να έρχεται από νωρίς σε επαφή με διαχειρίσιμες δυσκολίες, ώστε να αναπτύσσει αυτό που θα μπορούσαμε να ονομάσουμε «ανοσία στην αποτυχία», δηλαδή τα ψυχολογικά «αντισώματα» που του επιτρέπουν να αντέχει τις απογοητεύσεις χωρίς να καταρρέει.

Αυτό απαιτεί εξάσκηση. Την εμπειρία του να αντιμετωπίζει εμπόδια και να συνεχίζει. Δεν μπορεί κανείς να μάθει την επιμονή εάν δεν έχει χρειαστεί να επιμείνει.

Το δώρο της αποτυχίας

Η Αν Σ. Μάστεν (Ann S. Masten), αναπτυξιακή ψυχολόγος, περιγράφει την ανθεκτικότητα ως «συνηθισμένη μαγεία», αποτέλεσμα φυσιολογικών αναπτυξιακών διαδικασιών και όχι σπάνιων ικανοτήτων. Όμως αυτές οι διαδικασίες απαιτούν την ικανότητα διαχείρισης του στρες.

Όταν τα παιδιά προστατεύονται συνεχώς από καθημερινές δυσκολίες, δεν εξασκούνται σε αυτό. Και όταν αργότερα βρεθούν μπροστά σε μεγαλύτερες απογοητεύσεις, μπορεί να δυσκολευτούν να τις αντέξουν. Οι συνέπειες φαίνονται συχνά στην ψυχική υγεία. Όταν ένα παιδί δεν έχει μάθει να διαχειρίζεται μικρές απογοητεύσεις, ακόμη και μια δυσκολία της καθημερινότητας μπορεί να μοιάζει δυσανάλογα μεγάλη.

Δεν θα ξεχάσω την κόρη μιας φίλης μου, ένα νέο κορίτσι που είχε πάθει υστερία όταν ο φίλος της είπε ότι θέλει να χωρίσουν. Δεν ήταν μόνο ο χωρισμός. Ήταν ότι δεν είχε τα εφόδια να τον αντέξει.

Κι έτσι, μια εμπειρία που είναι μέρος της ζωής μετατρέπεται σε κάτι που μοιάζει αβάσταχτο. Αυτό συμβαίνει όταν τα παιδιά δεν έχουν προλάβει να αναπτύξουν «ανοσία στην αποτυχία». Δεν έχουν μάθει ότι η απογοήτευση αντέχεται, ότι τα λάθη διδάσκουν και ότι οι δυσκολίες περνούν.

Πώς καλλιεργείται η ανθεκτικότητα στα παιδιά

Το πρώτο βήμα είναι να αντισταθούν στην παρόρμηση να τα «σώσουν». Κάθε παρέμβαση περνά το ίδιο μήνυμα: «Δεν μπορείς να τα καταφέρεις μόνος σου». Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι τα αφήνουν μόνα τους. Σημαίνει ότι είναι δίπλα τους, αλλά τους δίνουν χώρο να δοκιμαστούν.

Σχετικό θέμα: Τα 7 στοιχεία της ψυχικής ανθεκτικότητας- Πώς μπορούν να τα αποκτήσουν τα παιδιά

Οι γονείς μπορούν επίσης να δείξουν ότι η αποτυχία είναι μέρος της ζωής. Να μιλούν για τα δικά τους λάθη. Έρευνες του Άλμπερτ Μπαντούρα (Albert Bandura) δείχνουν ότι οι άνθρωποι μαθαίνουν παρατηρώντας τους άλλους. Τo παιδί δεν ακολουθεί μόνο οδηγίες. Αντιγράφει στάσεις και αντιδράσεις. Όταν βλέπει πώς ένας ενήλικας αντιμετωπίζει μια δυσκολία, διαμορφώνει τη δική του στάση απέναντι σε αυτήν.

Ίσως το πιο σημαντικό είναι να εξετάσουμε τη δική μας σχέση με την αποτυχία. Συχνά, εμείς, είμαστε εκείνοι οι οποίοι φοβόμαστε ότι ένα λάθος μπορεί να καθορίσει το μέλλον του παιδιού. Η εμπειρία όμως δείχνει το αντίθετο. Όταν μαθαίνουμε να ξεπερνάμε δυσκολίες, γινόμαστε πιο ανθεκτικοί.

Σχετικό θέμα: Μήπως ανήκετε στα «παιδιά αγριολούλουδα»;

Όταν αφήνουμε τα παιδιά να ξεπερνούν εμπόδια μόνα τους, τους δίνουμε κάτι πολύ ουσιαστικό. Την πίστη ότι μπορούν να ξανασηκωθούν και να συνεχίσουν.

Όπως επισημαίνει και ο καθηγητής πολιτικής φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ, Μάικλ Σαντέλ (Michael Sandel), στο βιβλίο του «Η τυραννία της αξίας» (The Tyranny of Merit), έχουμε μάθει να συνδέουμε την αξία του ανθρώπου με την επιτυχία του. Ωστόσο, η επιτυχία, επισημαίνει, δεν είναι μόνο αποτέλεσμα ατομικής προσπάθειας και ταλέντου. Διαμορφώνεται από πολλούς παράγοντες: την κοινωνική αφετηρία, τις ευκαιρίες που προσφέρει μια δαπανηρή εκπαίδευση, τα δίκτυα γνωριμιών και τις οικογενειακές επαφές. Και, κυρίως, από αυτό που πολλοί θα ονόμαζαν θεία χάρη, δηλαδή από ευνοϊκές συγκυρίες που δεν εξαρτώνται από εμάς.

Ίσως, λοιπόν, το πιο σημαντικό που μπορούμε να δώσουμε στα παιδιά δεν είναι να τα προστατεύσουμε από κάθε αποτυχία.
Αλλά να τους μάθουμε ότι μπορούν να συνεχίσουν, ακόμη κι όταν τα πράγματα δεν πηγαίνουν όπως τα είχαν φανταστεί.

---

Με πληροφορίες από: The Atlantic , RS

https://www.ertnews.gr/eidiseis/mono-sto-ertgr/afiste-ta-paidia-na-apotyxoun/

Διαβάστε περισσότερα... Διαβάστε περισσότερα...