Το αρχαίο θαλάσσιο σκουλήκι που κρύβει στα σαγόνια του τα «βιο-μέταλλα» του μέλλοντος

Οι επιστήμονες ανακάλυψαν μια μοναδική φυσική δομή που μπορεί να οδηγήσει σε νέα υπερανθεκτικά υλικά

Ένα μικροσκοπικό θαλάσσιο σκουλήκι που ζει στα βάθη των ωκεανών εδώ και εκατομμύρια χρόνια ίσως κρατά το μυστικό για μια νέα γενιά υπερανθεκτικών υλικών.

...

Το είδος Perinereis cultrifera, ένας αρπακτικός δακτυλιοσκώληκας, έχει τραβήξει το ενδιαφέρον της επιστημονικής κοινότητας εξαιτίας της μοναδικής κατασκευής των σαγονιών του.

Τα όργανά του είναι τόσο σκληρά και ανθεκτικά, ώστε οι ερευνητές τα χαρακτηρίζουν ως μια νέα κατηγορία φυσικών υλικών: τα «βιο-μέταλλα».

Σε αντίθεση με τα συνηθισμένα βιολογικά υλικά, όπως τα οστά ή τα κοχύλια που βασίζονται κυρίως στο ασβέστιο, τα σαγόνια αυτού του σκουληκιού αποτελούνται από έναν ιδιαίτερο συνδυασμό πρωτεϊνών και μεταλλικών ιόντων.

Αυτή η μοναδική σύνθεση επιτρέπει στο ζώο να διαθέτει εξαιρετικά ανθεκτικά δόντια, ικανά να δαγκώνουν και να συνθλίβουν σκληρή λεία χωρίς να φθείρονται εύκολα.

Η δύναμη κρύβεται στη μικροσκοπική δομή

Ερευνητές από το Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο της Βιέννης και το Πανεπιστήμιο της Βιέννης εξέτασαν λεπτομερώς τα σαγόνια του σκουληκιού, χρησιμοποιώντας προηγμένες τεχνικές μέτρησης της σκληρότητας και ανάλυσης της εσωτερικής τους δομής.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι τα μεταλλικά στοιχεία δεν κατανέμονται ομοιόμορφα. Αντίθετα, συγκεντρώνονται κυρίως στις άκρες των σαγονιών, εκεί όπου ασκείται η μεγαλύτερη πίεση κατά το δάγκωμα.

Αυτός ο έξυπνος φυσικός σχεδιασμός κάνει τις άκρες ιδιαίτερα σκληρές, ενώ παράλληλα διατηρεί την απαραίτητη ευελιξία ώστε το υλικό να μην σπάει.

Οι επιστήμονες εντόπισαν επίσης ένα φαινόμενο που μέχρι σήμερα είχε παρατηρηθεί κυρίως σε καθαρά μέταλλα, όπως ο χαλκός και ο άργυρος. Πρόκειται για μια ιδιότητα κατά την οποία ένα υλικό γίνεται πιο δύσκολο να παραμορφωθεί όσο μικρότερη είναι η περιοχή στην οποία ασκείται πίεση.

Από το βυθό στα εργαστήρια του μέλλοντος

Η ανακάλυψη αυτή δεν αποτελεί απλώς μια περιέργεια από τον κόσμο της φύσης. Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι η κατανόηση του τρόπου με τον οποίο το σκουλήκι κατασκευάζει τα σαγόνια του μπορεί να οδηγήσει στη δημιουργία νέων τεχνητών υλικών.

Τα λεγόμενα βιο-μέταλλα θα μπορούσαν στο μέλλον να χρησιμοποιηθούν σε τομείς όπως η ιατρική, η κατασκευή ανθεκτικών εργαλείων, τα εμφυτεύματα, αλλά ακόμη και η αεροναυπηγική.

Το ιδιαίτερο ενδιαφέρον είναι ότι η φύση δημιουργεί αυτά τα εξαιρετικά ανθεκτικά υλικά χωρίς τις ακραίες συνθήκες θερμοκρασίας και πίεσης που απαιτούνται στις βιομηχανικές διαδικασίες.

Οι ερευνητές συνεχίζουν να μελετούν και άλλους οργανισμούς, αναζητώντας παρόμοιους μηχανισμούς που θα μπορούσαν να μετατραπούν σε τεχνολογικές εφαρμογές.

Ένα μικρό πλάσμα του ωκεανού, που για εκατομμύρια χρόνια χρησιμοποιεί τα σαγόνια του για να επιβιώσει, ίσως αποτελέσει τελικά την έμπνευση για τα υλικά της επόμενης γενιάς.

https://www.pronews.gr/perivallon/fysi/to-arxaio-thalassio-skouliki-pou-kryvei-sta-sagonia-tou-ta-vio-metalla-tou-mellontos/

Διαβάστε περισσότερα... Διαβάστε περισσότερα...

Νέα έρευνα συνδέει τη δύναμη λαβής με τον κίνδυνο άνοιας

Μια νέα επιστημονική μελέτη από το Πολιτειακό Πανεπιστήμιο της Βόρειας Ντακότα υποστηρίζει ότι η μειωμένη δύναμη λαβής των χεριών ίσως αποτελεί ένα από τα πρώτα σημάδια γνωστικής εξασθένησης, η οποία σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να εξελιχθεί σε άνοια.

Τι έδειξε η έρευνα

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι για κάθε μείωση της δύναμης λαβής κατά πέντε κιλά, η πιθανότητα σοβαρής γνωστικής έκπτωσης αυξανόταν κατά περίπου 18%.

...

Για λόγους σύγκρισης, ένας υγιής άνδρας ηλικίας περίπου 30 ετών διαθέτει, κατά μέσο όρο, δύναμη λαβής γύρω στα 40 κιλά.

Τα ευρήματα της μελέτης, που δημοσιεύθηκαν στο Journal of Alzheimer's Disease, υποδεικνύουν ότι η αξιολόγηση της δύναμης των χεριών θα μπορούσε να ενταχθεί στις εξετάσεις που πραγματοποιούνται για την ανίχνευση πιθανών προβλημάτων γνωστικής λειτουργίας.

Μια απλή εξέταση

Ο επικεφαλής της έρευνας, καθηγητής Ryan McGrath, επισημαίνει ότι η μέτρηση της δύναμης λαβής είναι μια εύκολη, γρήγορη και μη επεμβατική διαδικασία.

Στο ιατρείο πραγματοποιείται με τη βοήθεια ενός δυναμόμετρου χειρός, στο οποίο ο εξεταζόμενος πιέζει όσο πιο δυνατά μπορεί αρκετές φορές. Αντίστοιχα, κάποιος μπορεί να εκτιμήσει τη δύναμη των χεριών του και στο σπίτι χρησιμοποιώντας ειδικό ελατήριο ενδυνάμωσης, το οποίο κυκλοφορεί ευρέως στην αγορά ή υπάρχει στα περισσότερα γυμναστήρια.

Η σημασία της μυϊκής δύναμης

Οι ειδικοί υπενθυμίζουν ότι η μείωση της μυϊκής δύναμης αποτελεί φυσιολογικό μέρος της γήρανσης. Ωστόσο, η διατήρηση της δύναμης των χεριών είναι σημαντική όχι μόνο για την εκτέλεση καθημερινών δραστηριοτήτων, αλλά και ως πιθανός δείκτης της συνολικής υγείας.

Η τακτική σωματική άσκηση και η ενδυνάμωση των μυών μπορούν να συμβάλουν στη διατήρηση της λειτουργικότητας του οργανισμού καθώς μεγαλώνουμε.

Παρότι η μειωμένη δύναμη λαβής δεν αποτελεί από μόνη της διάγνωση άνοιας, οι επιστήμονες τονίζουν ότι μπορεί να λειτουργήσει ως ένα χρήσιμο προειδοποιητικό σημάδι, το οποίο θα πρέπει να αξιολογείται σε συνδυασμό με άλλα συμπτώματα και την κλινική εικόνα κάθε ατόμου.

https://www.alfavita.gr/koinonia/552882_nea-ereyna-syndeei-ti-dynami-labis-me-ton-kindyno-anoias

Διαβάστε περισσότερα... Διαβάστε περισσότερα...

Επαναστατικό επίθεμα κατά του καρκίνου: Μειώνει τους όγκους έως 97% μέσα σε 10 μέρες

Απελευθερώνει ιόντα χαλκού απευθείας στην περιοχή του όγκου

Επιστήμονες ανέπτυξαν ένα καινοτόμο επίθεμα δέρματος το οποίο σε πειραματικές δοκιμές σε ζώα,  οδήγησε σε μείωση των όγκων έως και 97% μέσα σε μόλις 10 ημέρες.

Η μέθοδος βασίζεται στην ενεργοποίηση του επιθέματος μέσω χαμηλής ισχύος λέιζερ, το οποίο απελευθερώνει ιόντα χαλκού απευθείας στην περιοχή του όγκου, στοχεύοντας τα καρκινικά κύτταρα, ενώ παράλληλα αφήνει ανεπηρέαστους τους υγιείς ιστούς γύρω από αυτόν.

...

Οι ερευνητές αναφέρουν επίσης ότι δεν παρατηρήθηκαν ενδείξεις μετάστασης κατά τη διάρκεια των δοκιμών, στοιχείο που θεωρείται ιδιαίτερα ενθαρρυντικό για τη συνέχεια της έρευνας.

Ωστόσο, τονίζεται ότι τα αποτελέσματα βρίσκονται ακόμη σε προκλινικό στάδιο, καθώς οι δοκιμές έχουν πραγματοποιηθεί αποκλειστικά σε ζωικά μοντέλα και δεν έχουν δοκιμαστεί σε ανθρώπους.

Παρά τα πρώιμα δεδομένα, η συγκεκριμένη τεχνολογία θεωρείται πολλά υποσχόμενη, καθώς στο μέλλον θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέες, λιγότερο επεμβατικές και πιο στοχευμένες θεραπείες κατά του καρκίνου.

https://www.pronews.gr/ygeia/epanastatiko-epithema-kata-tou-karkinou-meionei-tous-ogkous-eos-97-mesa-se-10-meres/

Διαβάστε περισσότερα... Διαβάστε περισσότερα...

Ελπίδα για εκατομμύρια ασθενείς: Ξεκινούν οι δοκιμές του πρώτου εμβολίου κατά του καρκίνου του πνεύμονα

Στόχος των επιστημόνων είναι να αξιολογήσουν τόσο την ασφάλεια όσο και την αποτελεσματικότητα του εμβολίου

Ένα σημαντικό βήμα στην παγκόσμια μάχη κατά του καρκίνου του πνεύμονα πραγματοποιείται καθώς το πρώτο εμβόλιο στον κόσμο που έχει σχεδιαστεί ειδικά για τη νόσο εισέρχεται στο στάδιο των κλινικών δοκιμών σε επτά χώρες.

...

Το πρωτοποριακό εμβόλιο στοχεύει να ενεργοποιήσει το ανοσοποιητικό σύστημα ώστε να αναγνωρίζει και να καταπολεμά τα καρκινικά κύτταρα πιο αποτελεσματικά, προσφέροντας μια νέα προσέγγιση στη θεραπεία της ασθένειας.

Οι κλινικές δοκιμές θα διεξαχθούν σε διάφορα διεθνή ερευνητικά κέντρα, με τη συμμετοχή ασθενών που πάσχουν από συγκεκριμένες μορφές καρκίνου του πνεύμονα.

Στόχος των επιστημόνων είναι να αξιολογήσουν τόσο την ασφάλεια όσο και την αποτελεσματικότητα του εμβολίου.

Ο καρκίνος του πνεύμονα παραμένει μία από τις πιο θανατηφόρες μορφές καρκίνου παγκοσμίως, γεγονός που καθιστά ιδιαίτερα σημαντική κάθε νέα θεραπευτική εξέλιξη.

Οι ερευνητές εκφράζουν συγκρατημένη αισιοδοξία, τονίζοντας ότι, αν και είναι ακόμη νωρίς για οριστικά συμπεράσματα, η έναρξη των κλινικών δοκιμών αποτελεί ορόσημο για την ογκολογική έρευνα.

Εφόσον τα αποτελέσματα αποδειχθούν θετικά, το εμβόλιο θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για μια νέα γενιά εξατομικευμένων θεραπειών κατά του καρκίνου, προσφέροντας ελπίδα σε εκατομμύρια ασθενείς σε όλο τον κόσμο.

https://www.pronews.gr/ygeia/elpida-gia-ekatommyria-astheneis-ksekinoun-oi-dokimes-tou-protou-emvoliou-kata-tou-karkinou-tou-pneymona/

Διαβάστε περισσότερα... Διαβάστε περισσότερα...

Η Aλωση θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί

Θα είχε σωθεί η Πόλη αν υπήρχαν περισσότεροι πολεμιστές στο πιο ευάλωτο σημείο των τειχών της; Ενα νέο βιβλίο αλλάζει την κυρίαρχη άποψη για το 1453

Εμεινε γνωστή στην Ιστορία ως η «αποφράδα» ημέρα. Η 29η Μαΐου 1453 σημαδεύτηκε από την Αλωση της Κωνσταντινούπολης από τον σουλτάνο Μωάμεθ Β΄ και τον τερματισμό της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Η πτώση της Πόλης και ο θάνατος του αυτοκράτορα Κωνσταντίνου ΙΑ΄ Παλαιολόγου πέρασαν στη σφαίρα του θρύλου και γύρω από το ιστορικό γεγονός της πολιορκίας αναπτύχθηκαν κατά καιρούς διάφορες θεωρίες.

...

Μια νέα ερμηνεία των δραματικών γεγονότων που οδήγησαν στην κατάληψη της Κωνσταντινούπολης από τον οθωμανικό στρατό δίνει ο καθηγητής Κλασικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο του Σικάγου Αντώνης Καλδέλλης με το βιβλίο του «1453 – The Conquest and Tragedy of Constantinople» που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις Oxford University Press. Οπως λέει στη συνέντευξή του στην «Κ», η Αλωση της Πόλης θα μπορούσε εύκολα να είχε αποτραπεί.

– Η Αλωση της Κωνσταντινούπολης ήταν κάτι αναπόφευκτο;

– Το βασικό επιχείρημα του βιβλίου είναι ότι η πτώση της Κωνσταντινούπολης δεν ήταν αναπόφευκτη το 1453. Με τη θέληση των δυτικών δυνάμεων, ειδικά της Βενετίας, θα μπορούσε να αποφευχθεί για δεκαετίες ακόμα. Αλλά το 1453 δεν ήταν αναπόφευκτη και μάλιστα νομίζω ότι οι υπερασπιστές της πόλης είχαν βάσιμους λόγους να πιστεύουν ότι μπορούσαν να την υπερασπιστούν.

Ενας ακόμη Τζουστινιάνι – Αν υπήρχαν λίγο περισσότεροι υπερασπιστές της Πόλης στο κρίσιμο σημείο των τειχών, αν υπήρχε ένας ακόμη διοικητής σαν τον Γενοβέζο Τζιοβάνι Τζουστινιάνι να αναλάβει τη στρατηγία όταν αυτός τραυματίστηκε, πιστεύω θα είχε αποφευχθεί.

Ο ρόλος τους δεν ήταν αυτός της τελευταίας και τραγικής αντίστασης ούτε πίστευαν ότι θα πέθαιναν ηρωικά ή θα πιάνονταν αιχμάλωτοι. Φυσικά, στον πόλεμο υπάρχει πάντα κίνδυνος, αλλά εκτιμώ ότι ρεαλιστικά ήλπιζαν στη νίκη. Ηξεραν τι έκαναν και για περίπου δύο μήνες απέκρουσαν τις επιθέσεις ενός εχθρού που είχε περισσότερες δυνάμεις και πόρους.

– Τι άλλαξε αυτή την ισορροπία;

– Ο σουλτάνος Μωάμεθ Β΄ δεν είχε τη ναυτική ισχύ για να επιτεθεί στην Πόλη από τα θαλάσσια τείχη, οπότε η επίθεσή του έπρεπε να γίνει ενάντια στα πιο τρομερά χερσαία τείχη του τότε κόσμου. Και δεν μπορούσε να γνωρίζει αν αυτό θα πετύχει. Αυτό που άλλαξε τελικά την ισορροπία ισχύος ήταν τα κανόνια· ο βομβαρδισμός των τειχών σε ένα κρίσιμο σημείο που δημιουργούσε το έδαφος γιατί υπήρχε από παλιά εκεί μια κοίτη ποταμού. Κατάφερε να διαλύσει τα τείχη τόσο, ώστε να επιτρέψει στο πολυάριθμο πεζικό του να πολεμήσει σώμα με σώμα με τους υπερασπιστές της Πόλης.

Ο Αντώνης Καλδέλλης εκτιμά πως η Πόλη πιθανότατα δεν θα έπεφτε εάν οι Βενετοί έστελναν εγκαίρως 2 ή 3 πλοία με στρατιωτικές δυνάμεις. «Είχαν θυμώσει με τον αυτοκράτορα Κωνσταντίνο γιατί ήθελε να επιβάλει φόρο στο κρασί στις ταβέρνες των Βε- νετών», λέει στην «Κ» . [ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΑΒΡΑΜΙΔΗΣ]

– Πώς λοιπόν θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί η Αλωση;

– Αν υπήρχαν λίγο περισσότεροι υπερασπιστές της Πόλης στο κρίσιμο σημείο των τειχών, αν υπήρχε ένας ακόμη διοικητής σαν τον Γενοβέζο Τζιοβάνι Τζουστινιάνι να αναλάβει τη στρατηγία όταν αυτός τραυματίστηκε, πιστεύω θα είχε αποφευχθεί. Δηλαδή αν οι Βενετοί έστελναν 2 ή 3 πλοία με στρατιωτικές δυνάμεις, αυτό θα έκανε τη διαφορά ανάμεσα στη νίκη και στην ήττα.

– Γιατί δεν έφτασαν εγκαίρως οι ενισχύσεις;

– Η οικονομία των Βενετών τότε ήταν κάτι σαν πρώιμος καπιταλισμός. Η δύναμή τους ήταν ο στόλος τους που στηριζόταν σε επενδυτές, οι οποίοι όμως έβαζαν σε προτεραιότητα το βραχυπρόθεσμο συμφέρον τους. Την περίοδο της πολιορκίας οι Βενετοί είχαν θυμώσει με τον αυτοκράτορα Κωνσταντίνο γιατί ήθελε να επιβάλει φόρο στο κρασί στις ταβέρνες των Βενετών. Τους φαινόταν εξοργιστικό, είχαν και άλλες διαφορές μαζί του και δεν έσπευσαν να ανταποκριθούν στα απελπισμένα μηνύματα που τους έστελνε για βοήθεια. Οταν αποφάσισαν να στείλουν βοήθεια, το έκαναν τόσο αργά που τα πλοία τους δεν πρόλαβαν να περάσουν το Αιγαίο πριν πέσει η Κωνσταντινούπολη.

– Πώς βίωναν την πολιορκία όσοι ήταν εντός των τειχών;

– Από τις πηγές βλέπουμε όλων των ειδών τις αντιδράσεις. Αυτό που κυριαρχούσε ήταν η θέληση των αμυνομένων να υπερασπιστούν την πόλη τους. Λίγοι ήθελαν να φύγουν. Εχουμε όμως αναφορές ότι οι εκρήξεις των κανονιών του Μωάμεθ Β΄ προκαλούσαν τρόμο. Σκεφτείτε ότι αυτοί οι ήχοι ήταν ό,τι πιο δυνατό είχαν ακούσει εκείνοι οι άνθρωποι.

Δεν υπήρξε Κερκόπορτα – Ο μύθος της Κερκόπορτας μαρτυρείται περίπου 10 χρόνια μετά την Αλωση από έναν ιστορικό που δεν κατάλαβε την τοπογραφία των τειχών και την τοποθετούσε σε ένα σημείο όπου δεν θα μπορούσε να υπάρχει. Ακόμη κι αν υπήρχε, όμως, δεν θα έκανε τη διαφορά.

Δεν υπήρχαν τότε οι συναυλίες των Metallica. Αρχικά επικράτησε πανικός, έχουμε αναφορές για αποβολές εγκύων από τον τρόμο, πυκνός καπνός είχε σκεπάσει την ατμόσφαιρα, και γνωρίζουμε ότι τις τρεις τελευταίες μέρες πριν από την τελική επίθεση ο σουλτάνος έκανε κάτι σαν πόλεμο νεύρων. Μάζεψε τους στρατιώτες, τους είπε ότι θα μπορέσουν να λεηλατήσουν την Πόλη ελεύθερα και για τρεις μέρες γιόρταζαν με χορούς και φαγητό. Και όσοι ήταν μέσα καταλάβαιναν ότι έρχεται η πιο σημαντική μάχη της πολιορκίας.

– Τι ρόλο έπαιξε η διαμάχη Ενωτικών – Ανθενωτικών;

– Είναι αλήθεια ότι οι Ρωμαίοι (Ελληνες) ήταν διχασμένοι όσον αφορά το θέμα της Ενωσης με την Εκκλησία της Ρώμης. Ωστόσο δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι κάποιος αρνήθηκε να πολεμήσει ή ότι επιχείρησε να υπονομεύσει την αμυντική προσπάθεια εξαιτίας των πιστεύω του. Οι Γενοβέζοι και οι Βενετοί επίσης μισούσαν ο ένας τον άλλο, αλλά συνεργάστηκαν κατά τη διάρκεια της πολιορκίας. Οι Ιταλοί γενικά περιφρονούσαν τους Ελληνες, αλλά έμειναν να υπερασπιστούν την Πόλη όταν τους το ζήτησε ο αυτοκράτορας. Οπότε αυτές οι διαφορές δεν έπαιξαν κάποιο σπουδαίο ρόλο στο τέλος. Πάντως, η καχυποψία της Δύσης για τους Ορθόδοξους Ελληνες για τη μη επιβολή της Ενωσης των Εκκλησιών μάλλον συνέβαλε στην απροθυμία τους να στείλουν εγκαίρως βοήθεια.

– Τι συνέβη μετά την Αλωση; Υπήρξαν σφαγές;

– Αυτό είναι ένα από τα πιο παρεξηγημένα θέματα της πολιορκίας. Δεν φαίνεται να σημειώθηκαν εκτεταμένες σφαγές. Οταν οι Οθωμανοί μπήκαν στην πόλη άρχισαν πράγματι να σκοτώνουν όποιον τους αντιστεκόταν, επειδή δεν ήξεραν αν υπήρχε κάπου εφεδρικός στρατός. Αλλά γρήγορα κατάλαβαν ότι είχαν εξουδετερώσει τη στρατιωτική άμυνα και άρχισαν να κάνουν αυτό που τους ενδιέφερε πραγματικά· να παίρνουν για σκλάβους όσους είχαν απομείνει και να λεηλατούν τα κτίρια. Συνήθως, δίνονταν τρεις μέρες περιθώριο στους ισλαμικούς στρατούς για τη λεηλασία, σε αυτή την περίπτωση όμως χρειάστηκαν μόνο εννέα ώρες. Οπότε στο τέλος της 29ης Μαΐου η πόλη είχε αδειάσει, ήταν μια πόλη-φάντασμα και έτσι έμεινε για αρκετές μέρες.

Εικονογράφηση από τον Φίλιππο Αβραμίδη βασισμένη στον πίνακα του Θεόφιλου (πρώτη φωτογραφία).

– Ποιος ήταν ο αριθμός των δυνάμεων των δύο πλευρών;

– Οι πηγές ανεβάζουν τον αριθμό των οθωμανικών δυνάμεων σε περίπου 300.000 στρατιώτες. Αυτό θα ήταν αδύνατο. Η εκτίμησή μου είναι ότι οι πολεμιστές του σουλτάνου ήταν περίπου 60.000 και σε αυτούς προστίθενται όσοι είχαν βοηθητικό ρόλο. Συνολικά περίπου 100.000 άτομα είχαν εμπλοκή στην πολιορκία και αυτό δίνει και μια ένδειξη για το μεγάλο κόστος αυτής της επιχείρησης. Οι αριθμοί των υπερασπιστών είναι πιο ξεκάθαροι γιατί ήξεραν πόσοι είναι και ανέρχονταν σε περίπου 7.000 έως 9.000 πολεμιστές.

– Οι μύθοι που συνδέθηκαν με την Αλωση, όπως η Κερκόπορτα ή ο Μαρμαρωμένος Βασιλιάς, τι ρόλο έπαιξαν στην αντίληψη που διαμορφώθηκε για την πολιορκία της Κωνσταντινούπολης τους επόμενους αιώνες;

– Ενα τόσο μεγάλο γεγονός ήταν φυσικό να παράγει μύθους και προφητείες που ξεκίνησαν και πριν και μετά την Αλωση. Ο μύθος της Κερκόπορτας μαρτυρείται περίπου 10 χρόνια μετά την Αλωση από έναν ιστορικό που δεν κατάλαβε την τοπογραφία των τειχών και την τοποθετούσε σε ένα σημείο όπου δεν θα μπορούσε να υπάρχει. Ακόμη κι αν υπήρχε όμως δεν θα έκανε τη διαφορά.

Ο μύθος του Μαρμαρωμένου Βασιλιά και η ιδέα ότι ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος δεν πέθανε είναι ένα «μοτίβο» που συναντάται σε πολλούς πολιτισμούς, όπως και με την περίπτωση του βασιλιά Αρθούρου. Οτι δηλαδή ο λαός θα πρέπει να αντέξει μερικά χρόνια σκλαβιάς και μετά ένας βασιλιάς θα έρθει και θα τους οδηγήσει ξανά στη νίκη. Υπήρχαν προφητείες και για επέμβαση του λεγόμενου «ξανθού γένους» και τον 18ο αιώνα πολλοί πίστευαν ότι η Ρωσική Αυτοκρατορία θα έρθει και θα «σώσει» την Πόλη. Αυτές οι ιδέες επικράτησαν μέχρι τις αρχές του 20ού αιώνα.

– Υπήρχε στην Πόλη η αίσθηση της παρακμής του Βυζαντίου, όπως τη γνωρίζουμε σήμερα;

– Η παρακμή είναι αδιαμφισβήτητη αν συγκρίνουμε την Πόλη του 1453 με την αυτοκρατορία του 12ου ή του 11ου αιώνα. Αλλά οι άνθρωποι δεν ζουν με συγκρίσεις. Η χρονική κλίμακα είναι τόσο μεγάλη, που οι άνθρωποι ζουν τις ζωές τους με βάση τις εμπειρίες της εποχής τους. Στα χρόνια πριν από την πολιορκία η Πόλη ήταν πολιτισμικά ζωντανή. Ηταν το κέντρο ελληνικών σπουδών, πολλοί προσκυνητές επισκέπτονταν τις εκκλησίες, διπλωμάτες, κατάσκοποι, ταξιδιώτες, όλοι έκαναν μια στάση στην Κωνσταντινούπολη για να μάθουν τι γίνεται, από την κεντρική Ασία μέχρι την ανατολική Ευρώπη. Οι Τούρκοι ήταν πολύ δραστήριοι στην Πόλη και μάλιστα υπήρχαν Τούρκοι τουρίστες όταν άρχισε η πολιορκία.

– Ποιο είναι το διεθνές αποτύπωμα της Αλωσης;

– Είναι μια συμβολική στιγμή ανάμεσα στον Μεσαίωνα και τον νεωτερισμό. Πολλές από τις δυνάμεις που παρήγαγαν τον νεωτερισμό τις βλέπουμε να εμφανίζονται ή να αποτυπώνονται στην πολιορκία, αλλά ο πολιτισμός που έσβησε τότε είχε καταβολές από την αρχαιότητα. Και βέβαια μιλάμε για την Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, ένα κράτος που μπορεί κανείς να ακολουθήσει τα ίχνη του για πάνω από χίλια χρόνια. Είναι μια απίστευτη ιστορία επιβίωσης και ανθεκτικότητας.

https://www.kathimerini.gr

Διαβάστε περισσότερα... Διαβάστε περισσότερα...

Επιστήμονες ανακάλυψαν γιατί η ανώτερη ατμόσφαιρα της Γης εισήλθε σε διαδικασία αυξανόμενης ψύξης

Μία από τις εντυπωσιακές εικόνες της Γης όπως την κατέγραψε το πλήρωμα του Artemis2. πηγή φωτό. (NASA)

Ακολουθεί αντίθετη πορεία από την κατώτερη ατμόσφαιρα εξέλιξη που συνδέεται με τη κλιματική αλλαγή

Η επιφάνεια της Γης και η κατώτερη ατμόσφαιρα γίνονται ολοένα και θερμότερες όμως πολύ ψηλότερα εξελίσσεται εδώ και δεκαετίες μια εντελώς αντίθετη κατάσταση. Η ανώτερη ατμόσφαιρα ψύχεται σταθερά δημιουργώντας ένα από τα πιο χαρακτηριστικά σημάδια της ανθρωπογενούς κλιματικής αλλαγής. Οι επιστήμονες γνώριζαν εδώ και χρόνια ότι αυτό συνέβαινε αλλά η ακριβής φυσική εξήγηση του φαινομένου παρέμενε ασαφής.

Τώρα ερευνητές του Πανεπιστημίου Κολούμπια στις ΗΠΑ ανακοίνωσαν ότι εντόπισαν τον μηχανισμό που ευθύνεται για αυτό. Η νέα μελέτη δείχνει ότι η ψύξη συνδέεται στενά με τον τρόπο που το διοξείδιο του άνθρακα αλληλεπιδρά με διαφορετικά μήκη κύματος φωτός στην ανώτερη ατμόσφαιρα.

...

«Εξηγεί ένα φαινόμενο που αποτελεί χαρακτηριστικό αποτύπωμα της κλιματικής αλλαγής, είναι γνωστό εδώ και δεκαετίες και μέχρι σήμερα δεν είχε κατανοηθεί πλήρως» δήλωσε ο Ρόμπερτ Πίνκους ερευνητής φυσικής των ωκεανών και του κλίματος συν-συγγραφέας της μελέτης που δημοσιεύθηκε στην επιθεώρηση «Nature Geoscience».

Γιατί το διοξείδιο του άνθρακα θερμαίνει τη Γη αλλά ψύχει τη στρατόσφαιρα

Κοντά στην επιφάνεια της Γης το διοξείδιο του άνθρακα παγιδεύει θερμότητα που διαφορετικά θα διέφευγε στο Διάστημα ενισχύοντας την υπερθέρμανση του πλανήτη. Όμως οι συνθήκες αλλάζουν δραματικά σε μεγαλύτερα ύψη. Στη στρατόσφαιρα που εκτείνεται περίπου από τα 11 έως τα 50 χιλιόμετρα πάνω από την επιφάνεια της Γης το διοξείδιο του άνθρακα λειτουργεί λιγότερο σαν «κουβέρτα» και περισσότερο σαν σύστημα ψύξης.

Τα μόρια απορροφούν υπέρυθρη ενέργεια που ανεβαίνει από χαμηλότερα στρώματα της ατμόσφαιρας και στη συνέχεια εκπέμπουν μέρος αυτής της ενέργειας πίσω στο διάστημα. Καθώς οι συγκεντρώσεις του διοξειδίου του άνθρακα αυξάνονται η στρατόσφαιρα γίνεται ακόμη πιο αποτελεσματική στην αποβολή θερμότητας με αποτέλεσμα η θερμοκρασία της να μειώνεται.

https://www.naftemporiki.gr/techscience/2112666/epistimones-anakalypsan-giati-i-anoteri-atmosfaira-tis-gis-eisilthe-se-diadikasia-ayxanomenis-psyxis/?shem=rimspwouoe,

Διαβάστε περισσότερα... Διαβάστε περισσότερα...

Ο συνδυασμός που κάνει τα κύτταρα να γερνούν πιο αργά - Τι δείχνει νέα έρευνα για τον καφέ και τα φρούτα

Της Βίκυς Κουρλιμπίνη

Η κατανάλωση φρούτων και ενός φλιτζανιού καφέ την ημέρα θα μπορούσε να μειώσει έως και στο μισό την κυτταρική γήρανση, σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη.

...

Τρόφιμα πλούσια σε πολυφαινόλες, όπως τα μούρα, τα μήλα, ο καφές, το κακάο και το τσάι, είναι ήδη γνωστά για τις αντιοξειδωτικές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητές τους. Ωστόσο, νέα έρευνα δείχνει ότι συνδέονται και με μικρότερο κίνδυνο βλάβης των τελομερών που βρίσκονται στα άκρα του DNA. Όταν τα τελομερή μικραίνουν επιταχύνεται η βιολογική γήρανση.

Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Ναβάρα της Ισπανίας μέτρησαν το μήκος των τελομερών σε δείγματα περισσότερων από 1.700 ενηλίκων το 2008 και ξανά το 2015, ενώ παράλληλα αξιολόγησαν τη συνολική πρόσληψη πολυφαινολών μέσω της διατροφής τους, όπως μεταδίδει ο Guardian.

Η μελέτη, που παρουσιάστηκε στο φετινό Ευρωπαϊκό Συνέδριο Παχυσαρκίας στην Κωνσταντινούπολη, έδειξε ότι όσοι κατανάλωναν περισσότερες πολυφαινόλες είχαν κατά 52% μικρότερο κίνδυνο να εμφανίσουν βραχύτερα τελομερή σε σύγκριση με όσους κατανάλωναν τις λιγότερες.

Παράλληλα, η μέτρια κατανάλωση καφέ, έως ένα φλιτζάνι ημερησίως, συνδέθηκε με 26% χαμηλότερο κίνδυνο μίκρυνσης των τελομερών σε σχέση με όσους δεν έπιναν καθόλου καφέ. Αντίστοιχα, η κατανάλωση τεσσάρων έως πέντε μερίδων φρούτων την ημέρα φάνηκε επίσης ωφέλιμη, καθώς οι συμμετέχοντες που έτρωγαν τα περισσότερα φρούτα είχαν 29% μικρότερο κίνδυνο να εμφανίσουν κοντά τελομερή σε σύγκριση με εκείνους που κατανάλωναν τα λιγότερα.

Αντίθετα, άλλα τρόφιμα πλούσια σε πολυφαινόλες, όπως το ελαιόλαδο, το κόκκινο κρασί και τα λαχανικά, δεν φάνηκε να επηρεάζουν σημαντικά τα τελομερή στη συγκεκριμένη μελέτη.

Τα κοντύτερα τελομερή έχουν συνδεθεί με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης ασθενειών που σχετίζονται με τη γήρανση, όπως τα καρδιαγγειακά νοσήματα, ο διαβήτης τύπου 2, ορισμένες μορφές καρκίνου και η αυξημένη συνολική θνησιμότητα.

Η επικεφαλής της έρευνας, Isabella Kury Guzmán, δήλωσε πως "τα ευρήματά μας δίνουν το μήνυμα πως μια διατροφή πλούσια σε πολυφαινόλες, που περιλαμβάνει τρόφιμα όπως τα φρούτα και ο καφές, μπορεί να αποτελεί ένα ακόμη κομμάτι του παζλ για πιο υγιή κυτταρική γήρανση. Δεν πρόκειται για κάποια "αντιγηραντική” υπερτροφή, αλλά για τη σωρευτική επίδραση των καθημερινών διατροφικών επιλογών με την πάροδο του χρόνου".

Σχολιάζοντας τα αποτελέσματα, η καθηγήτρια Διατροφής στο King’s College του Λονδίνου, Ana Rodriguez-Mateos, ανέφερε: "Οι πολυφαινόλες έχουν συνδεθεί με μειωμένο κίνδυνο εμφάνισης ασθενειών που σχετίζονται με τη γήρανση, όπως οι καρδιοπάθειες και η γνωστική έκπτωση. Κλινικές μελέτες δείχνουν ότι η κατανάλωσή τους μπορεί να συμβάλει στη μείωση της αρτηριακής πίεσης και στη διατήρηση της καλής λειτουργίας των αγγείων και του εγκεφάλου όσο μεγαλώνουμε. Η συγκεκριμένη μελέτη προσθέτει νέα στοιχεία που υποστηρίζουν ότι οι διατροφές πλούσιες σε πολυφαινόλες ενδέχεται να προάγουν την υγιή γήρανση".

Ωστόσο, ο καθηγητής Διατροφής στο Πανεπιστήμιο του Reading, Gunter Kuhnle, τόνισε ότι τα αποτελέσματα πρέπει να αντιμετωπιστούν με προσοχή, καθώς η ακριβής μέτρηση της πρόσληψης πολυφαινολών είναι ιδιαίτερα δύσκολη.

"Δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι μια διατροφή πλούσια σε φρούτα και λαχανικά μπορεί να έχει οφέλη για την υγεία", σημείωσε. "Οι φυτικές τροφές συνδέονται με μακρύτερα τελομερή και πιθανώς πιο υγιή γήρανση. Ωστόσο, επειδή οι πολυφαινόλες προέρχονται κυρίως από φυτικά τρόφιμα, είναι δύσκολο να ξεχωρίσουμε αν τα οφέλη οφείλονται αποκλειστικά στις πολυφαινόλες ή γενικότερα σε μια υγιεινή διατροφή πλούσια σε φρούτα και λαχανικά".

https://www.capital.gr/health/3992485/o-sunduasmos-pou-kanei-ta-kuttara-na-gernoun-pio-arga-ti-deixnei-nea-ereuna-gia-ton-kafe-kai-ta-frouta/

Διαβάστε περισσότερα... Διαβάστε περισσότερα...