Ενα σπάνιο φαινόμενο, μοναδικό
στη Μεσόγειο, καταγράφουν οι επιστήμονες στη λιμνοθάλασσα
του Προκόπου, δίπλα στο δάσος της Στροφυλιάς. Μέσα στη λίμνη έχουν
δημιουργηθεί τεράστιες κυκλικές
ατόλες, με ακτίνα έως και 15 μέτρων. Η αιτία βρίσκεται σε ένα ξενικό είδος σκώληκα που έφθασε στην περιοχή
από την Αυστραλία τη δεκαετία του ’50 και τα τελευταία χρόνια βρήκε τις
ιδανικές συνθήκες για να επεκτείνει ταχύτατα τις αποικίες του.
Το φαινόμενο μελέτησε τα προηγούμενα χρόνια το Εργαστήριο Ιζηματολογίας του Τμήματος Γεωλογίας του Παν. Πατρών, με χρηματοδότηση από το Πράσινο Ταμείο και τη συνεργασία του ΟΦΥΠΕΚΑ (αφού η λιμνοθάλασσα βρίσκεται μέσα στο Εθνικό Πάρκο Κοτυχίου – Στροφυλιάς). Επιστημονικός υπεύθυνος του έργου ήταν ο καθηγητής Παύλος Αβραμίδης και την ερευνητική ομάδα απάρτισαν οι Αλέξης Ράμφος, αν. καθηγητής, δρ Σάρα Φαουλβέτερ και Κωνσταντίνος Νικολακόπουλος, καθηγητής.
«Η λιμνοθάλασσα του Προκόπου έχει έκταση περίπου 1,5 τ. χλμ. και βάθος μισού έως ενάμισι μέτρου», εξηγεί ο κ. Αβραμίδης. «Σε αυτήν εκβάλλει ο ποταμός Λαρισός, ενώ επικοινωνεί με τη θάλασσα μέσω ενός μικρού διαύλου. Προ ημερών ήρθε στην επικαιρότητα με αφορμή τον μαζικό θάνατο ψαριών λόγω του φαινομένου ανοξίας, κάτι συνηθισμένο σε λιμνοθάλασσες εξαιτίας του ευτροφισμού.
Για εμάς τους επιστήμονες όμως παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον λόγω ενός εντυπωσιακού γεωμορφολογικού και βιολογικού φαινομένου, που είναι μοναδικό στη Μεσόγειο: του ταχύτατου σχηματισμού υφάλων εν είδει ατολών από το ξενικό είδος πολυχαίτου Ficopomatus Enigmaticus, το οποίο μας έχει έρθει από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού εδώ και τουλάχιστον 60 χρόνια, πιθανόν από την Αυστραλία». Οπως εξηγεί ο κ. Αβραμίδης, ο «αινιγματικός» πολύχαιτος είναι ένα είδος σκώληκα που δημιουργεί σωλήνες από ανθρακικό ασβέστιο μήκους έως δύο εκατοστών και ζει μέσα σε αυτούς.
Οι σωλήνες συγκολλώνται ο ένας στον άλλον και έτσι σταδιακά
«χτίζονται» αποικίες και μεγάλες δομές που θυμίζουν ατόλες. «Τον Μάρτιο που η
στάθμη του νερού μειώνεται, ένα μέρος αυτών των δομών εκτίθεται στην επιφάνεια.
Βγαίνοντας στον αέρα πεθαίνουν και το κεντρικό μέρος καταρρέει. Ετσι απομένει
ένας κύκλος σαν κουλούρι, δημιουργώντας αυτό το εντυπωσιακό θέαμα».
Ανάπτυξη με ταχείς
ρυθμούς
Οι ειδικοί κατέληξαν ότι το είδος εμφανίστηκε στον Πρόκοπο τη δεκαετία του
’50, όπως σταδιακά έχει εμφανιστεί και σε άλλες λιμνοθάλασσες στη Δυτική και
στη Βόρεια Ελλάδα. Ομως από τη δεκαετία του ’90 το είδος αναπτύσσεται με πολύ
ταχείς ρυθμούς μόνο στον Πρόκοπο. «Η σταδιακή αλλαγή των συνθηκών στη λιμνοθάλασσα
ευνοεί την ανάπτυξή του. Είναι νερά υφάλμυρα, πλούσια σε θρεπτικά συστατικά,
χωρίς έντονες ροές, με την κατάλληλη θερμοκρασία. Διαπιστώσαμε ότι αυξάνεται
πολύ γρήγορα, με ρυθμό 15 κιλά ανά τετραγωνικό ανά έτος», λέει ο κ. Αβραμίδης. «Οι πολύχαιτοι έχουν μειώσει την επιφάνεια της
λιμνοθάλασσας κατά 10%-15% και βέβαια εμποδίζουν την αλιεία. Παράλληλα
εμποδίζουν την καλή κυκλοφορία και την ανανέωση των υδάτων, κάτι που σχετίζεται
σαφώς και με τα πρόσφατα φαινόμενα ανοξίας».
Η λιμνοθάλασσα του Προκόπου ανήκει σε ένα σύστημα από λιμνοθάλασσες στη δυτική Πελοπόννησο, που περιλαμβάνει τις λιμνοθάλασσες Κοτυχίου, Καϊάφα, Παππά και, νοτίως, Γιάλοβας.
«Οι λιμνοθάλασσες είναι τα καλύτερα γεωαρχεία για τη μελέτη της γεωλογίας μιας
περιοχής και του κλίματος. Σε αυτές παγιδεύεται το ίζημα και μπορεί με ανάλυση
ισοτόπων, μικροαπολιθωμάτων και παλαιογύρης να μας δείξει τις συνθήκες που
επικρατούσαν τα τελευταία 10.000 χρόνια», καταλήγει ο κ. Αβραμίδης.
https://www.kathimerini.gr/society/reportaz/564462634/o-skolikas-apo-tin-aystralia-poy-chtizei-aythaireta-ston-prokopo/
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου