Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Παιδεία. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Παιδεία. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Σάββατο 4 Ιουλίου 2026

Από πού προέρχεται η λέξη "Κανάλι" και ποια είναι η ελληνική της απόδοση





Η προέλευση της λέξης

Η λέξη "κανάλι" δεν είναι ελληνικής καταγωγής, αλλά δάνειο που πέρασε στη γλώσσα μας κυρίως μέσω των ιταλικών.

Πιο συγκεκριμένα, προέρχεται από:

το ιταλικό canale,

το λατινικό canalis, που σήμαινε αυλάκι, σωλήνα ή διώρυγα,

...

και ακόμη παλαιότερα από τη λέξη canna, δηλαδή "καλάμι".

Η αρχική σημασία της λέξης συνδεόταν με ένα στενό και κοίλο πέρασμα από το οποίο μπορούσε να ρέει νερό, όπως ένας σωλήνας ή ένα αυλάκι.

Η χρήση της διαδόθηκε στον ελληνικό χώρο κυρίως εξαιτίας των εμπορικών και ναυτικών επαφών με τη Venice και άλλες ιταλικές πόλεις κατά προηγούμενους αιώνες.

Οι ελληνικές αποδόσεις της λέξης

Ανάλογα με το περιβάλλον χρήσης, υπάρχουν και ελληνικοί όροι που μπορούν να αποδώσουν την έννοια της λέξης "κανάλι".

Οι πιο γνωστοί είναι:

"διώρυγα", όταν πρόκειται για τεχνητό πέρασμα νερού,

"αύλαξ" ή "αυλάκι", για μικρότερες υδάτινες διαδρομές.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Διώρυγα της Κορίνθου, όπου χρησιμοποιείται ο καθαρά ελληνικός όρος "διώρυγα".

Πώς χρησιμοποιείται σήμερα

Στη σύγχρονη καθημερινότητα, η λέξη "κανάλι" έχει επικρατήσει σχεδόν σε κάθε μορφή επικοινωνίας και μεταφοράς.

Χρησιμοποιείται για:

τηλεοπτικά κανάλια,

κανάλια στο YouTube,

θαλάσσια ή αρδευτικά κανάλια,

ακόμη και μεταφορικά, ως μέσο επικοινωνίας ή μετάδοσης πληροφοριών.

Έτσι, παρότι η λέξη έχει ξένη προέλευση, έχει πλέον ενσωματωθεί πλήρως στο ελληνικό λεξιλόγιο και αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινής γλώσσας.


https://www.alfavita.gr/koinonia/517638_apo-poy-proerhetai-i-lexi-kanali-kai-poia-einai-i-elliniki-tis-apodosi?shem=rimspwouoe,

Διαβάστε περισσότερα... Διαβάστε περισσότερα...

Κυριακή 21 Ιουνίου 2026

Όμηρος Vs Καβάφης: Ο προορισμός ή το ταξίδι;



Το ερώτημα που έρχεται μέσα από τα δύο έργα είναι αυτονόητο. Η αξία βρίσκεται στη δοκιμασία μέχρι την κατάκτηση του προορισμού ή στην εμπειρία που γεννά η εσωτερική περιπλάνηση κάθε ταξιδιού;

Οδύσσεια. Στο ανεπανάληπτο ποίημα του Ομήρου, ο νόστος νοηματοδοτεί την αγωνία και τον αγώνα του Οδυσσέα για επιστροφή στην Ιθάκη. Θα γευτεί την αξία του σκοπού προβάλλοντας επινοητικότητα και εγκράτεια. Αντιτάσσει τη δύναμη του νου στον φόβο, στην αμετροέπεια του ισχυρότερου, σε κάθε μορφή σαγήνης που τον απομακρύνει από τον στόχο του. Η καταγραφή της περιπέτειάς του συγκλονίζει. Ο Καβάφης, στη δική του Ιθάκη, παραλαμβάνει τη σκληρή περιπέτεια του Οδυσσέα με τον δικό του τρόπο. Προβάλλει την έννοια του ταξιδιού με το φως της ελπίδας. Η δική του Ιθάκη πρωτοδημοσιεύτηκε στο περιοδικό Γράμματα της Αλεξάνδρειας το 1911.

...

Η χρονική διαφορά ανάμεσα στα δύο έργα δεν μας ξενίζει. Αποδεχόμαστε τη διαχρονικότητά τους, γνωρίζοντας ότι κάθε αιώνας παραλαμβάνει τα κείμενα των δύο ποιητών, τα ξαναδιαβάζει και αντλεί τα δικά του συμπεράσματα. Και στην περίπτωση του Ομήρου, αλλά και του Καβάφη, η Ιθάκη δεν είναι απλώς σημείο στον χάρτη. Είναι ένα νεύμα στη διαχρονικότητα της περιπλάνησης.


Μαρμάρινη προτομή του Ομήρου, Ελληνιστική περίοδος (330-20 π.Χ.), Μουσείο του Λούβρου, Παρίσι. @ AFP Forum


Βενετσιάνικη έκδοση της Οδύσσειας του Ομήρου. Χρονολογείται στον 16ο αιώνα. Βιβλιοθήκη εικόνων Ann Ronan. @ AFP Forum

Για τον Όμηρο γνωρίζουμε λιγότερα από όσα θα θέλαμε
Η αρχαία παράδοση τού αποδίδει την Ιλιάδα και την Οδύσσεια, δύο διαφορετικά έπη που τοποθετούνται συνήθως στον 8ο ή στις αρχές του 7ου αιώνα π.Χ. Η Ιλιάδα αφηγείται τον κόσμο του πολέμου και της οργής, η Οδύσσεια τον κόσμο της επιστροφής και της δοκιμασίας. Δεν είναι η βιογραφική βεβαιότητα που κάνει τον Όμηρο αθάνατο. Είναι το έργο. Είναι ο τρόπος με τον οποίο η Οδύσσεια μίλησε για τον άνθρωπο που επιμένει, δοκιμάζεται και ζητά να επιστρέψει στον τόπο του.  Απέναντί του, ο Κωνσταντίνος Π. Καβάφης, ο ποιητής που έκανε την Ιθάκη σύμβολο εμπειρίας, επίγνωσης και εσωτερικού πλούτου, έζησε από το 1863 έως το 1933. Την ύπαρξη και το έργο τους χωρίζουν σχεδόν τρεις χιλιάδες χρόνια. Τους ενώνει όμως ένα όνομα. Η Ιθάκη.

Για τον Όμηρο, η Ιθάκη είναι το νήμα ολοκλήρωσης ενός αγώνα. Ο Οδυσσέας είναι συγκεντρωμένος στον τελικό του προορισμό και στο αντάμωμα με την πρότερη ζωή του. Η Πηνελόπη, η γυναίκα του, τον περιμένει, ο Τηλέμαχος, ο γιος του, μεγαλώνει μέσα στην πατρική απουσία, ακόμη και ο Άργος, ο γηραιός σκύλος του, γίνονται οι δεσμοί που τον τραβούν πίσω στον τόπο του. Για τον Καβάφη, η ανάγκη για μια Ιθάκη διαφοροποιείται. Η άφιξη δεν έρχεται ως ανταμοιβή. Ο τελικός προορισμός αποκτά σημασία μέσω του ενδιάμεσου χρόνου, του ταξιδιού, της κίνησης, των ιδεών και των νοητών βλεμμάτων που ανταλλάσσει ο ταξιδιώτης με το περιβάλλον και τον ίδιο του τον εαυτό. Ανάμεσα στους δύο δημιουργούς αναδύεται ένα από τα πιο διαχρονικά διλήμματα της ανθρώπινης ζωής: αξίζει περισσότερο η άφιξη ή η εμπειρία της διαδρομής;

Ο Όμηρος χτίζει την Οδύσσεια πάνω στην ανάγκη της επιστροφής. Ο Οδυσσέας υπομένει την περιπλάνηση. Το ταξίδι του είναι αναγκαστικό. Θέλει να γυρίσει στον τόπο του. Πίσω του υπάρχει η Τροία. Μπροστά του η Ιθάκη. Κι όμως, ήδη από τους πρώτους στίχους, ο Όμηρος δεν παρουσιάζει μόνο έναν άνθρωπο που θέλει να φτάσει. Παρουσιάζει έναν άνθρωπο που, μέσα από την περιπλάνηση, είδε, έμαθε, υπέφερε. Ο Όμηρος δεν αγνοεί τη γνώση του ταξιδιού. Παραδέχεται ότι η περιπλάνηση αλλάζει τον άνθρωπο. Αλλά η γνώση αυτή δεν ακυρώνει τον προορισμό. Αντιθέτως, τον κάνει πιο αναγκαίο. Ο Οδυσσέας μπορεί να γνώρισε πολλούς τόπους και πολλούς ανθρώπους, αλλά δεν θέλει να μείνει σε κανέναν από αυτούς. Θέλει να επιστρέψει. Ακόμη και όταν η Καλυψώ, η νύμφη που τον κρατά για χρόνια στο νησί της, την Ωγυγία, του προσφέρει αθανασία και αγέραστη ζωή, ο Οδυσσέας δεν ξεχνά τον τόπο του. Θέλει να επιστρέψει στο δικό του νησί.

«ἱέμενος καὶ καπνὸν ἀποθρῴσκοντα νοῆσαι / ἧς γαίης, θανέειν ἱμείρεται». (Λαχταρά να δει έστω τον καπνό που ανεβαίνει από τη γη του κι ας πεθάνει. Όμηρος, Οδύσσεια, Ραψωδία α, στ. 57-58). Η εικόνα είναι από τις πιο δυνατές της αρχαίας ποίησης. Ο Οδυσσέας δεν ζητά πλούτη, εξουσία, αιώνια ζωή. Αναζητά μια στιγμή καθημερινότητας του νησιού του: να δει τον καπνό της πατρίδας του. Όχι το παλάτι του. Όχι τον θρόνο του. Ένα ίχνος καθημερινής ζωής του είναι αρκετό. Λίγο αργότερα, απέναντι στην Καλυψώ, ο Οδυσσέας γίνεται ακόμη πιο σαφής. Η Καλυψώ τού προτείνει να μείνει κοντά της, μακριά από τα βάσανα του νόστου, προσφέροντάς του ζωή χωρίς φθορά, μια σχεδόν θεϊκή αθανασία. Η αθανασία δεν αρκεί. Η ομορφιά δεν αρκεί. Η απόλαυση δεν αρκεί. Αυτό που τον κρατά άνθρωπο είναι η σφοδρή επιθυμία της επιστροφής.

«αὐτὰρ ἐγὼν ἐθέλω καὶ ἐέλδομαι ἤματα πάντα / οἴκαδέ τ᾽ ἐλθέμεναι καὶ νόστιμον ἦμαρ ἰδέσθαι». (Εγώ όμως θέλω και λαχταρώ όλες τις μέρες να γυρίσω σπίτι μου και να δω τη μέρα της επιστροφής. Όμηρος, Οδύσσεια, Ραψωδία ε, στ. 219-220). Ο Οδυσσέας πρέπει να φτάσει στην Ιθάκη όχι μόνο για να σωθεί, αλλά για να ενώσει τα κομμάτια του εαυτού του που έσπασαν σε μυθικές μάχες και παραπλανητικές υποσχέσεις. Η Ιθάκη, στον Όμηρο, είναι η αντίσταση στη διάλυση. Ο κόσμος μπορεί να σε παρασύρει, να σε καθυστερήσει, να σε αποπλανήσει, να σε δοκιμάσει. Αλλά υπάρχει ένας τόπος, πραγματικός και συμβολικός, που σε καλεί να επιστρέψεις. Χωρίς αυτόν, η περιπέτεια κινδυνεύει να γίνει άγευστη περιπλάνηση. Ο Καβάφης, αιώνες αργότερα, παίρνει το ίδιο σύμβολο και το μετακινεί. Δεν ακυρώνει την Ιθάκη. Δεν της αφαιρεί τη σημασία. Αλλά αλλάζει το κέντρο βάρους.

Ο Κωνσταντίνος Π. Καβάφης (1863–1933), ο ποιητής που μετέτρεψε την Ιθάκη από γεωγραφικό προορισμό σε σύμβολο του ίδιου του ταξιδιού της ζωής. @ Getty Images / Ideal Image

Χειρόγραφο του ποιήματος «Ιθάκη». Ψηφιακή Συλλογή του Αρχείου Καβάφη, Ίδρυμα Ωνάση. @ cavafy.onassis.org

Η προτροπή εξιδανικεύει την εμπειρία
«Σα βγεις στον πηγαιμό για την Ιθάκη, να εύχεσαι να ναι μακρύς ο δρόμος, γεμάτος περιπέτειες, γεμάτος γνώσεις». (Κ. Π. Καβάφης, Ιθάκη (1911), Αρχείο Καβάφη / Ίδρυμα Ωνάση). Ο ομηρικός Οδυσσέας θέλει να φτάσει. Ο καβαφικός άνθρωπος καλείται να νιώσει. Εκεί όπου ο Όμηρος βλέπει την περιπέτεια ως δοκιμασία που πρέπει να ξεπεραστεί, ο Καβάφης τη βλέπει ως πλούτο της ζωής. Δεν ζητά από τον άνθρωπο να ξεχάσει την Ιθάκη. Του ζητά να μην τη φτωχύνει, μετατρέποντάς τη σε στεγνό σημείο τερματισμού μιας πορείας. Γιατί αν το μόνο που μετρά είναι η άφιξη, τότε όλη η ζωή μέχρι εκεί μοιάζει με χώρο αναμονής.

Ο Καβάφης πηγαίνει ακόμη πιο βαθιά. Οι κίνδυνοι του ταξιδιού δεν είναι μόνο εξωτερικοί. Δεν είναι μόνο τέρατα, θεοί, καταιγίδες. Είναι και όσα κουβαλά ο άνθρωπος μέσα του. «Τους Λαιστρυγόνας και τους Κύκλωπας, τον θυμωμένο Ποσειδώνα μη φοβάσαι, τέτοια στον δρόμο σου ποτέ σου δεν θα βρεις, αν μέν᾽ η σκέψις σου υψηλή». (Κ. Π. Καβάφης, Ιθάκη, 1911. Αρχείο Καβάφη, Ίδρυμα Ωνάση). Εδώ ο Καβάφης απομακρύνεται ακόμη περισσότερο από τον Όμηρο. Στην Οδύσσεια, οι απειλές υπάρχουν στον κόσμο. Στην Ιθάκη, οι απειλές υπάρχουν και μέσα στον άνθρωπο. Ο Κύκλωπας, ο Ποσειδώνας, οι Λαιστρυγόνες γίνονται εσωτερικά εμπόδια. Φόβοι. Εμμονές. Μικρότητες. Όλα όσα μπορεί να στήσει η ψυχή μπροστά στον ίδιο της τον δρόμο.
Και λίγο αργότερα, ο Καβάφης ανοίγει το ταξίδι προς την εμπειρία, τη γνώση, την απόλαυση, τη μνήμη. 
«Πολλά τα καλοκαιρινά πρωιά να είναι / που με τι ευχαρίστησι, με τι χαρά / θα μπαίνεις σε λιμένας πρωτοειδωμένους». (Κ. Π. Καβάφης, Ιθάκη, 1911, Αρχείο Καβάφη, Ίδρυμα Ωνάση). Αυτή δεν είναι πια η αγωνία του νόστου. Είναι η χαρά της ανακάλυψης. Ο ομηρικός ήρωας μετρά τις δοκιμασίες που τον χωρίζουν από την πατρίδα. Ο καβαφικός ταξιδιώτης μετρά τα πρωινά, τα λιμάνια, τις γνώσεις, τις αισθήσεις που τον κάνουν πλουσιότερο. Ο Καβάφης δεν σταματά εκεί. Επιμένει ότι η Ιθάκη πρέπει να μένει στον νου, αλλά όχι σαν άγχος άφιξης. Σαν προσανατολισμός.

«Πάντα στον νου σου να χεις την Ιθάκη. / Το φθάσιμον εκεί είν᾽ο προορισμός σου. / Αλλά μη βιάζεις το ταξείδι διόλου». (Κ. Π. Καβάφης, Ιθάκη, 1911, Αρχείο Καβάφη / Ίδρυμα Ωνάση). Αυτοί οι στίχοι κρατούν την ισορροπία όλου του ποιήματος. Η Ιθάκη δεν καταργείται. Ο προορισμός παραμένει. Αλλά η βιασύνη γίνεται ο πραγματικός κίνδυνος. Γιατί όποιος βιάζεται μόνο να φτάσει, κινδυνεύει να φτάσει φτωχότερος από όσο ξεκίνησε.

Και μετά, ο Καβάφης αποκαλύπτει πλήρως τη μετατόπιση: «Η Ιθάκη σ᾽ έδωσε τ᾽ωραίο ταξείδι. / Χωρίς αυτήν δεν θάβγαινες στον δρόμο». (Κ. Π. Καβάφης, Ιθάκη, 1911, Αρχείο Καβάφη, Ίδρυμα Ωνάση). Ο Όμηρος λέει: μην ξεχάσεις πού πρέπει να φτάσεις. Ο Καβάφης λέει: μην υποτιμήσεις όσα θα ζήσεις μέχρι να φτάσεις. Ο πρώτος βλέπει την Ιθάκη ως επιστροφή. Ο δεύτερος τη βλέπει ως αφορμή. Ο πρώτος υμνεί τη μνήμη. Ο δεύτερος αναζητά τη μεταμόρφωση του ανθρώπου μέσα στον χρόνο. Και γι’ αυτό η αντιπαράθεσή τους παραμένει τόσο σύγχρονη. Η ζωή συχνά αντιμετωπίζεται σαν σχέδιο που πρέπει να ολοκληρωθεί. Σαν διαδρομή με μετρήσιμους σταθμούς και συγκεκριμένη απόδοση. Να φτάσεις. Να κατακτήσεις. Να επιβεβαιωθείς. Να πάρεις όσα περισσότερα μπορείς πριν βγάλεις ρυτίδες στα μάτια. Υπάρχει τέλος σε όλα αυτά;

Ο Όμηρος μάς θυμίζει γιατί χρειαζόμαστε την Ιθάκη. Χωρίς προορισμό, το ταξίδι μπορεί να γίνει διασπορά. Χωρίς στόχο, η αντοχή χάνει την ύπαρξή της. Ο άνθρωπος χρειάζεται κάτι που να τον καλεί. Έναν τόπο, μια υπόσχεση, μια πίστη, μια επιστροφή. Κάτι που να του λέει γιατί αξίζει να συνεχίσει. Ο Καβάφης, όμως, μάς προειδοποιεί για τον κίνδυνο της άφιξης. Μπορεί να φτάσεις εκεί που ήθελες και να ανακαλύψεις ότι το σημαντικότερο δεν ήταν αυτό που κατέκτησες, αλλά αυτό που έγινες στην πορεία. Μπορεί να έχεις πετύχει τον στόχο και να έχεις χάσει την εμπειρία. Να έχεις φτάσει στην Ιθάκη και να μην έχεις καταλάβει το ταξίδι. Εκεί συναντώνται ξανά ο Όμηρος και ο Καβάφης. Ο πρώτος φοβάται το μετάνιωμα της μη επιστροφής. Ο δεύτερος, το μετάνιωμα ενός ταξιδιού που δεν έζησε.

Ανάμεσα στους δύο, το ερώτημα παραμένει ανοιχτό και βαθιά προσωπικό. Χρειαζόμαστε έναν προορισμό για να μη χαθούμε. Χρειαζόμαστε όμως και το ταξίδι για να μη φτάσουμε άδειοι. Ίσως τελικά η Ιθάκη να είναι το πρόσχημα που χρειάζεται ο άνθρωπος για να ξεκινήσει. Ο Όμηρος της έδωσε τη δύναμη της επιστροφής. Ο Καβάφης της έδωσε τη δύναμη της εμπειρίας. Και κάπου εκεί, ανάμεσα στον νόστο και στο ταξίδι, γεννιέται το μόνο ερώτημα που μένει πραγματικά δικό μας: θέλουμε απλώς να φτάσουμε κάπου ή να έχουμε ζήσει αρκετά ώστε η άφιξη στον τελικό προορισμό να έχει περιεχόμενο;

https://www.newmoney.gr/journal/%CF%8C%CE%BC%CE%B7%CF%81%CE%BF%CF%82-vs-%CE%BA%CE%B1%CE%B2%CE%AC%CF%86%CE%B7%CF%82-%CE%BF-%CF%80%CF%81%CE%BF%CE%BF%CF%81%CE%B9%CF%83%CE%BC%CF%8C%CF%82-%CE%AE-%CF%84%CE%BF-%CF%84%CE%B1%CE%BE%CE%AF/?shem=rimspwouoe,
Διαβάστε περισσότερα... Διαβάστε περισσότερα...

Κυριακή 28 Σεπτεμβρίου 2025

Από την αρχαία Ελλάδα, στο σήμερα: Η εμμονή με τους τύπους προσωπικότητας που κρατάει 2.500 χρόνια





Από την αρχαία Ελλάδα μέχρι τον Σαίξπηρ και τη σύγχρονη ψυχολογία, η προσπάθεια να κατηγοριοποιήσουμε την ανθρώπινη προσωπικότητα δείχνει πως η ανάγκη μας να ερμηνεύσουμε τον εαυτό μας παραμένει διαχρονική.

Η ιδέα ότι η προσωπικότητα μπορεί να ταξινομηθεί σε συγκεκριμένους τύπους δεν είναι καθόλου καινούργια. Περίπου 2.500 χρόνια πριν, οι Έλληνες φιλόσοφοι και γιατροί πρότειναν τη θεωρία των «τεσσάρων χυμών», σύμφωνα με την οποία η συμπεριφορά και η υγεία μας καθορίζονταν από τέσσερις σωματικά υγρά: τη χολή, το αίμα, τη φλέγμα και τη μέλαινα χολή.

Ο Ιπποκράτης και αργότερα ο Γαληνός διαμόρφωσαν ένα σύστημα που συνέδεε τους χυμούς με τις εποχές, τα στοιχεία της φύσης και τα στάδια της ζωής: οι χολερικοί (θερμοί και ξηροί) ταυτίζονταν με το καλοκαίρι και το στοιχείο της φωτιάς, οι μελαγχολικοί (ψυχροί και ξηροί) με τον χειμώνα και τη γη, οι φλεγματικοί (ψυχροί και υγροί) με το φθινόπωρο και το νερό, ενώ οι αιματώδεις ή «αισιόδοξοι» (θερμοί και υγροί) με την άνοιξη και τον αέρα.

...

Αν και σήμερα γνωρίζουμε ότι δεν πλημμυρίζουμε από χυμούς, το σχήμα αυτό διαμόρφωσε την ιατρική και την καθημερινότητα για αιώνες: από τη διατροφή μέχρι τον τόπο διαμονής, όλα έπρεπε να «ισορροπούν» την εσωτερική μας σύσταση. Ακόμη και στη λογοτεχνία, όπως στα έργα του Σαίξπηρ, οι χαρακτήρες συχνά παρουσιάζονται ως μελαγχολικοί ή χολερικοί, κάτι που οι τότε θεατές αναγνώριζαν αμέσως.

Η θεωρία αμφισβητήθηκε τον 17ο αιώνα με την πρόοδο της ανατομίας και της μικροσκοπίας, ωστόσο οι «τέσσερις τύποι» δεν χάθηκαν. Αντιθέτως, οι αναλογίες τους επιβιώνουν στη σύγχρονη ψυχολογία. Στη δεκαετία του 1950, ο ψυχολόγος Χανς Άιζενκ χρησιμοποίησε στατιστική ανάλυση για να περιγράψει δύο βασικές διαστάσεις προσωπικότητας: νευρωτισμό και εξωστρέφεια. Ο συνδυασμός τους παρήγαγε ξανά τέσσερις τύπους που θύμιζαν τους αρχαίους: μελαγχολικοί, χολερικοί, φλεγματικοί και αιματώδεις.

Σήμερα, το κυρίαρχο μοντέλο είναι τα Big Five – εξωστρέφεια, νευρωτισμός, δεκτικότητα στην εμπειρία, ευσυνειδησία και συμφωνία. Παρά την επιστημονική πρόοδο, όμως, οι ειδικοί παραδέχονται ότι οι ρίζες των ταξινομήσεων αυτών θυμίζουν έντονα την αρχαία θεωρία. Όπως σημειώνει ο καθηγητής ψυχολογίας Κόλιν ΝτιΓιάνγκ, «οι παραλληλισμοί με τους τέσσερις χυμούς μοιάζουν σχεδόν ειρωνικοί».

Η εμμονή μας να κατηγοριοποιούμε τον εαυτό μας –είτε ως εξωστρεφείς και νευρωτικούς, είτε ως «χολερικούς» και «μελαγχολικούς»– δείχνει ότι οι ανάγκες και τα ερωτήματα γύρω από την ανθρώπινη φύση παραμένουν ίδια εδώ και χιλιετίες.

https://www.cnn.gr/style/politismos/story/496164/apo-tin-arxaia-ellada-sto-simera-i-emmoni-me-tous-typous-prosopikotitas-pou-krataei-2-500-xronia

Διαβάστε περισσότερα... Διαβάστε περισσότερα...

Παρασκευή 2 Μαΐου 2025

Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης: Όταν ο Σον Κόνερι απήγγειλε την «Ιθάκη» του Καβάφη





ΟΣον Κόνερι απαγγέλλει την «Ιθάκη» του Καβάφη με μουσική επένδυση του Βαγγέλη Παπαθανασίου.
...

Ήταν το 2004, όταν ο εμβληματικός ηθοποιός Σον Κόνερι, μας παρουσίασε μια συγκλονιστική απαγγελία της «Ιθάκης» του Κωνσταντίνου Π. Καβάφη με μουσική επένδυση παγκόσμιου Vangelis, Βαγγέλη Παπαθανασίου.

«Είναι μια υπέροχη ιστορία, από τις ωραιότερες που έχω συναντήσει και κάτι πολύ διαφορετικό από ό,τι έχω διαβάσει» είχε δηλώσει ο Σερ Σον Κόνερι για το σπουδαίο ποίημα του Καβάφη. Όσο για τον ίδιο τον ποιητή, ο αξέχαστος ηθοποιός είχε αναφέρει: «είναι σοφός, απλός και αυτός είναι ο καλύτερος τρόπος να απευθύνεται κανείς στο κοινό».

Αυτή η μοναδική απαγγελία της «Ιθάκης» βρίσκεται στο CD με τίτλο «Ithaca» που συνόδευε το βιβλίο της συζύγου του, Μισελίν Ροκμπρίν-Κόνερι «A journey in colour» το οποίο περιλαμβάνει ζωγραφικά της έργα, μια ματιά στις στιγμές της καθημερινότητας μέσα από τη ζωγραφική.

Αξίζει να αναφερθεί ότι όλα τα έσοδα από τις πωλήσεις του βιβλίου και του CD, καθώς και τα δικαιώματα του ζεύγους Κόνερι και του Βαγγέλη Παπαθανασίου είχαν διατεθεί για τους σκοπούς του φιλανθρωπικού συλλόγου «Οι φίλοι του παιδιού».

Ακούστε τον Σον Κόνερι να απαγγέλλει την «Ιθάκη» του Καβάφη


Διαβάστε περισσότερα... Διαβάστε περισσότερα...

Σάββατο 4 Ιανουαρίου 2025

Πλάτωνας: «Φαίνεται πως η υπερβολική ελευθερία μετατρέπεται σε…»





Ο Πλάτωνας δεν μισούσε την ίδια την ελευθερία δεν ήταν ο γκρινιάρης γείτονάς σας που φώναζε: «Τα παιδιά στις μέρες μας…».

Ο Πλάτωνας πίστευε ότι όταν η ελευθερία είναι υπερβολική και ανεξέλεγκτη, μπορεί να εξελιχθεί σε χάος, υποδουλώνοντας τελικά τους ανθρώπους στις επιθυμίες τους, στις ιδιοτροπίες τους, ακόμα και στους τυράννους. Σκεφτείτε το ως εξής: αν όλοι σε ένα δωμάτιο αποφασίσουν ότι είναι ελεύθεροι να μιλήσουν ταυτόχρονα, κανείς δεν μπορεί να ακούσει λέξη. Αυτό που ξεκινά ως ελευθερία καταλήγει σε θόρυβο, σύγχυση και κάποιος πιθανόν να φωνάζει: «Ησυχία».

...

Ελευθερία: μια λέξη που μοιάζει με τον ήλιο στο πρόσωπό σου, τον άνεμο στα μαλλιά σου, τη γλυκιά γεύση της επανάστασης. Ωστόσο, ο Πλάτωνας μας προειδοποίησε ότι το πολύ από αυτό το καλό πράγμα μπορεί να οδηγήσει στο χάος και, ειρωνικά, στις ίδιες τις αλυσίδες από τις οποίες προσπαθούμε να ξεφύγουμε. Πώς μπορεί κάτι τόσο απελευθερωτικό όσο η ελευθερία να μετατραπεί σε παγίδα;

(Διαβάστε τα 17 αποφθέγματα του Πλάτωνα παρακάτω)

17 αποφθέγματα του Πλάτωνα.

1.Τον βλάκα μπορείς να τον καταλάβεις από δυο ενδείξεις: μιλάει για πράματα που είναι γι’ αυτόν άχρηστα και εκφράζει γνώμη για κάτι που κανένας δεν τον ρωτάει.
2.Μια από τις τιμωρίες που δεν καταδέχεσαι να ασχοληθείς με την πολιτική είναι ότι καταλήγεις να σε κυβερνούν οι κατώτεροί σου.
3.Φαίνεται πως η υπερβολική ελευθερία μετατρέπεται σε υπερβολική υποδούλωση
4.Αυτό που αξίζει δεν είναι να ζεις για να αποκτήσεις περισσότερα αλλά να ζεις καλά
5.Ο θεός δεν έχει ευθύνη για τις πράξεις αυτών που έχουν ελευθερία επιλογής
6.Από τις απολαύσεις, άλλες μεν είναι καλές κι άλλες κακές. Καλές μεν είναι οι ωφέλιμες, κακές είναι οι βλαβερές.
7.Αυτή η πόλη είναι αυτό που είναι γιατί οι πολίτες της είναι αυτό που είναι.
8.Δικαιοσύνη σημαίνει ο καθένας να νοιάζεται για τις δουλειές του και να μην αναμιγνύεται στις δουλειές των άλλων.
9.Εάν ο άνθρωπος λάβει την ορθή παιδεία, μέσα του ξυπνάει σφοδρή η δύναμη και η θέληση να αναπτυχθεί ως το θεϊκότερο και ημερότερο ζώο. Αλλά αν δεν τύχη της καλής και επιμελούς ανατροφής, γίνεται το πιο άγριο απ’ όσα γεννάει η γη.
10.Εκείνος που θέλει να γίνει άριστος, δεν πρέπει να αγαπά περισσότερο τον εαυτό του, μήτε τα δικά του, αλλά τα δίκαια.
11.Καλύτερα να σε αδικούν παρά να αδικείς
12.Άνθρωπος: αυτός που αναλογίζεται και κρίνει όσα έχει δει.
13.Δεν πρέπει να νοιαζόμαστε τόσο πολύ, για το τι θα πουν για μας οι πολλοί, αλλά τι θα πει όποιος ξέρει καλά για τα δίκαια και τα άδικα, ο ένας δηλαδή και αυτή θα είναι η αλήθεια.
14.Άγνοια, η ρίζα και ο μίσχος όλου του κακού.
15.Το λακωνίζειν εστί φιλοσοφείν
16.Πας μη Έλλην βάρβαρος

17.Όταν μιλούν άσχημα για σένα, ζήσε έτσι ώστε κανένας να μην μπορεί να τους πιστέψει.

https://www.lavart.gr/%CF%80%CE%BB%CE%AC%CF%84%CF%89%CE%BD%CE%B1%CF%82-%CF%86%CE%B1%CE%AF%CE%BD%CE%B5%CF%84%CE%B1%CE%B9-%CF%80%CF%89%CF%82-%CE%B7-%CF%85%CF%80%CE%B5%CF%81%CE%B2%CE%BF%CE%BB%CE%B9%CE%BA%CE%AE-%CE%B5/

Διαβάστε περισσότερα... Διαβάστε περισσότερα...

Κυριακή 10 Νοεμβρίου 2024

Το ταξίδι των μεταναστευτικών πουλιών: Από τη βόρεια και κεντρική Ευρώπη στη λιμνοθάλασσα Μεσολογγίου-Αιτωλικού





Ένας καστανοκέφαλος γλάρος, που παρατηρήθηκε στο λιμανάκι του Αιτωλικού, ήρθε από την Πολωνία.

Στην περιοχή της λιμνοθάλασσας του Μεσολογγίου - Αιτωλικού ένα φοινικόπτερο, ταξίδεψε από τη Γαλλία. Τυχερή, δεν στάθηκε μια αλκυόνη γιατί μόλις έφτασε στο Αιτωλικό, προσέκρουσε σε τζαμαρία, τραυματίστηκε σοβαρά και έσβησε.

Κάθε χρόνο αυτή την εποχή, επισκέπτονται τη χώρα μας, πάρα πολλά είδη μεταναστευτικών πουλιών. Διασχίζουν αποστάσεις χιλιομέτρων, κάνουν μεγάλα ταξίδια πολλών ημερών, αναζητούν καταφύγια σε νοτιότερες χώρες, έχουν τον δικό τους όμορφο κόσμο.
...

Στη συγκεκριμένη περιοχή γίνεται παρατήρηση ενός μεγάλους αριθμού αυτών των αποδημητικών πουλιών.


Η συνομιλία με τον Λάμπρο Χαρέλο, ο οποίος είναι υπεύθυνος στο Τμήμα Περιβαλλοντικής Ευαισθητοποίησης του Πολιτιστικού και Μορφωτικού Συλλόγου το «Αιτωλικό» είναι αποκαλυπτική. Τον συναντήσαμε σε ένα ήσυχο βιότοπο στην καρδιά της λιμνοθάλασσας, σε μία υδάτινη πολιτεία, αποικία υδρόβιων σπάνιων πτηνών, στο «λιμανάκι» του Αιτωλικού, που ο ίδιος μαζί με μία ομάδα νέων από την περιοχή, δημιούργησαν.

Ο κ. Χαρέλος μιλά για την περιπέτεια της άτυχης αλκυόνης.


«Το σοβαρά τραυματισμένο πουλί βρήκε ένας ξεναγός. Αμέσως περισυλλέξαμε για να το περιθάλψουμε, όμως ήταν σοβαρά, υπέκυψε στα τραύματα του. Διαπιστώσαμε, πως στο πόδι είχε δακτυλίδι. Κάτω από τον κωδικό έγραφε Museum Praha. Στην συνέχεια, φτιάξαμε την προβλεπόμενη φόρμα, για την αναζήτηση του δακτυλιωμένου πουλιού και την στείλαμε στο Ελληνικό Κέντρο Δακτυλίωσης Πουλιών. Μας απάντησαν πως η αλκυόνη ήρθε από την Τσεχία. Στο σχετικό έγγραφο που έφτασε από την Πράγα στο Κέντρο, φαίνεται, πως το όμορφο πουλί ταξίδεψε για 51 ημέρες και διένυσε 1218 χιλιόμετρα».

Η νεκρή αλκυόνη, στάλθηκε στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Γουλανδρή, το 1ο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας στην Ελλάδα, το οποίο αποτελεί τον πρώτο ελληνικό φορέα, που καθιέρωσε την περιβαλλοντική εκπαίδευση.


Στο βιότοπο του Αιτωλικού, φιλοξενούνται πολλά μεταναστευτικά πουλιά με δακτυλίδι. Για έναν αργυροπελεκάνο και άλλα φοινικόπτερα, περιμένουν σύντομα απαντήσεις, για τις χώρες από όπου ήρθαν.

Στο Τμήμα Περιβαλλοντικής Ευαισθητοποίησης του Πολιτιστικού και Μορφωτικού Συλλόγου το Αιτωλικό, παρατηρούν συστηματικά την περιοχή και εντοπίζουν σταδιακά κάποια πουλιά που φέρουν δακτυλίδι στο πόδι. Παράλληλα, συνεργάζονται και με την Μονάδα Διαχείρισης Εθνικού Πάρκου Μεσολογγίου του ΟΦΥΠΕΚΑ στο πλαίσιο όλων των καταγραφών, καθώς η περιοχή είναι προστατευόμενη, είναι ένα Εθνικό Πάρκο.


Όπως αναφέρει ο Λάμπρος Χαρέλος, αφού τα φωτογραφίσουν και καταφέρουν να διακρίνουν τον κωδικό, επικοινωνούν με το Ελληνικό Κέντρο Δακτυλίωσης Πουλιών. Το ΕΚΔΠ είναι μέλος του EURING (European Union for Bird Ringing) και λειτουργεί ως εκπρόσωπος της Ελλάδας, σε θέματα δακτυλιώσεων και γενικότερα μαρκαρίσματος άγριων πουλιών.

«Αφιερώνουμε πάρα πολλές ώρες στην παρατήρηση των πουλιών. Είναι κάτι που αγαπάμε, είναι το χόμπι μας. Και το πιο σημαντικό είναι, πως μαθαίνουμε τα απίστευτα και μεγάλα αυτά ταξίδια που πραγματοποιούν τα πουλιά για να έρθουν στην περιοχή μας», αναφέρει ο κ. Χαρέλος .

Όπως επισημαίνει, κατά την παρατήρηση, τα πουλιά είναι ήρεμα - όταν όμως σημειώνεται λαθροθηρία στο βιότοπο-, φεύγουν και αναζητούν άλλο καταφύγιο.

«’Όπου υπάρχει λαθροθηρία, δεν συναντάμε τους αριθμούς των πουλιών που περιμένουμε. Αλλάζουν τόπο, αναζητούν πιο ήρεμη περιοχή».

ΑΠΕ-ΜΠΕ 

Διαβάστε περισσότερα... Διαβάστε περισσότερα...

Παρασκευή 9 Φεβρουαρίου 2024

Γυμνάσιο-Λύκειο Αιτωλικού ... η Εγκληματική Εγκατάλειψη των Κτηριακών Υποδομών, αλλά και των Παιδικών Ψυχών



Λάβαμε στο μέιλ μας τις απίστευτες φωτογραφίες από το τμήμα που έχει πέσει ο σοβάς στο κεφάλι μαθητή, αλλά και από τη κατάσταση που επικρατεί στον προαύλιο χώρο του σχολικού συγκροτήματος.

Είναι αδιανόητες αυτές οι εικόνες και απορούμε πως είναι δυνατόν η δικαιοσύνη να μην έχει παρέμβει ακόμη, ώστε να προστατεύσει τη Ζωή και τη Ψυχική Υγεία των μαθητών που μαθητεύουν στο συγκεκριμένο κτηριακό συγκρότημα.

Καταρχάς θα πρέπει να πούμε ότι η αντίδραση της δημοτικής αρχής να επιδιορθώσει το ταβάνι που αποκολλήθηκε στο συγκεκριμένο τμήμα, ήταν άμεση και θα πρέπει να πούμε ένα μπράβο στον υπεύθυνο  της δημοτικής αρχής. 
Ανάθεσε άμεσα και με συνοπτικές διαδικασίες, σε εργολάβο τις οικοδομικές εργασίες, ώστε οι μαθητές να συνεχίσουν το συντομότερο δυνατό τα μαθήματά τους απρόσκοπτα.

Όμως ο εργολάβος που το ανέλαβε... και θέλουμε να πιστεύουμε ότι δεν ήταν κολλητός τις ηγετικής κλίκας της νέας δημοτικής αρχής, προξένησε μεγαλύτερες ζημιές από αυτές που κλήθηκε να διορθώσει.

Θρανία καρέκλες και βιβλία, έγιναν ένα με τα μπάζα που έπεφταν από το ταβάνι, προφανώς γιατί ο δήθεν εργολάβος δεν διέθετε ούτε σκάλα για να φτάσει στην οροφή.


Επίσης, παρατηρούμε ότι σχεδόν σε όλα τα θρανία, υπάρχουν βιβλία, από τους μαθητές του τμήματος και κανείς να μην ασχολείται όχι μόνο για την κατάσταση αυτών των βιβλίων, αλλά και για το πως αυτοί οι μαθητές θα μπορέσουν να διαβάσουν για την επόμενη μέρα. 
...

Η επόμενες φωτογραφίες μας δείχνουν για την σεξουαλική διαπαιδαγώγηση των μικρών μαθητών, όταν βγαίνουν στο διάλλειμα από το μάθημα που διάβασαν τη προηγούμενη μέρα, με τα βιβλία που ήταν παρατημένα κάτω από τα θρανία και έγιναν ένα με τα οικοδομικά υλικά του αλμπάνη εργολάβου.




Εμείς δεν πιστεύουμε ότι οι καθηγητές φταίνε, ούτε βέβαια ότι είναι άμοιροι ευθυνών, εκείνο που ξέρουμε είναι ότι το σχολικό συγκρότημα  Γυμνασίου - Λυκείου Αιτωλικού έχει αφεθεί στη τύχη και στο έλεος της φθοράς του χρόνου, με την εκάστοτε  δημοτική αρχή να τρίβει απλά τα χέρια της, γιατί μπορεί να δικαιολογεί εικονικές δαπάνες και τιμολόγια.

Πιστεύουμε ότι κανείς γονιός δεν διανοείται, ούτε ως ανέκδοτο, την παρουσία του παιδιού του σε ένα χώρο μάθησης, όπου το πέος και οι όρχεις  φαντάζουν ως το σύμβολο του σχολείου, εκτός βέβαια εάν ο θεός Πρίαπος, θέλει να δηλώσει τη σύμφωνη γνώμη του στα αποφθέγματα των αρχαίων φιλοσόφων, όπως δείχνουν οι φωτογραφίες, μάλλον από τις καλές εποχές παλιότερων χρόνων του συγκεκριμένου σχολείου.



Είναι ντροπή για το Αιτωλικό και για τη παιδεία που παρέχεται σε αυτά τα παιδιά, πιστεύουμε ότι οι υπεύθυνοι από τη Δευτεροβάθμια μέχρι και από το ίδιο το σχολείο, θα πρέπει να έχουν παραιτηθεί χθες.

Εμείς θα στείλουμε αυτές τις φωτογραφίες στη δικαιοσύνη και ας αναλάβει ο κάθε κοκωβιός τις ευθύνες του.   







Μ.Ε.Π 
Διαβάστε περισσότερα... Διαβάστε περισσότερα...

Σάββατο 27 Ιανουαρίου 2024

Γαϊδουράκι κλαίει από χαρά μόλις βλέπει το κορίτσι που τον μεγάλωσε (βίντεο)




Ένα ταλαιπωρημένο ζώο, δυστυχώς, από τον άνθρωπο, ο γνωστός μας γάιδαρος, αποδεικνύεται από το βίντεο που ακολουθεί, όχι μόνο ότι είναι ικανός να εκφράσει την αγάπη και τη χαρά του όταν βλέπει «δικό του» άνθρωπο, αλλά και να τον αναγνωρίσει μετά από καιρό, να τον θυμηθεί.

Δείτε την αντίδραση αυτού του χαριτωμένου γαϊδαράκου, όταν αναγνωρίζει το κορίτσι που τον μεγάλωσε.

Το βίντεο μπορεί να είναι του 2018 όμως αξίζει να το δείτε.

...

Διαβάστε περισσότερα... Διαβάστε περισσότερα...